一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Thái Bá (thiên 8)

Thái Bá (thiên 8) · chương 16狂而不直

子曰:狂而不直,侗而不願,悾悾而不信,吾不知之矣。
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔按:狂的人多半直,无知的人多半厚道,没本事的人多半老实;毛病和长处本来相伴,只剩毛病不见长处,孔子就说不知怎么教了。常有人问“孔子也有不想教的人”,上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

孔子说:狂放却不坦直,无知却不老实,没本事又不守信用,这样的人,我真不知道该拿他怎么办。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

孔子也有不想教的人?

注Chữ then chốt trong chú giải

“侗”音通,“悾”音空。“侗,无知貌。愿,谨厚也。悾悾,无能貌。吾不知之者,甚绝之之辞,亦不屑之教诲也”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

苏氏“天之生物,气质不齐。其中材以下,有是德则有是病,有是病必有是德,故马之蹄齧者必善走,其不善者必驯。有是病而无是德,则天下之弃才也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 四

“此章歎時世與古反也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 2 tr. 73Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“狂妄而不直率,幼稚而不老实,无能而不讲信用,…”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“粗狂而不爽直,颟顸而不忠厚,愚悫而不可信靠,…”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngđã định侗无知、悾悾无能而又不厚信不可取;朱以不知为甚绝之辞,杨意译不知所以然,不宜当作单纯信息不足。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以人有气质缺点但通常亦有可取,若徒具狂侗悾之病而无直愿信之德则深绝之;钱训悾为愚悫,朱训无能貌。

核Đối chiếu từng trích dẫn

Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này

Đoạn tríchNguồnTrang
“侗,音通。悾,音空。侗,无知貌……亦不屑之教诲也”Chú của Chu Hytr. 114
“苏氏曰:天之生物……则天下之弃才也”朱注引苏氏tr. 114

音Âm đọc

ChữTrong câuĐọc là
侗侗而不愿tōng
愿不愿yuàn
悾悾悾kōng

页Trang bản gốc

Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Thái Bá (thiên 8) 8.16 “狂而不直”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/tai-bo/16.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube