子曰:三軍可奪帥也,匹夫不可奪志也。Chương này nói gì
一孔按:主帅靠的是千军万马,人多也能被打散、被擒住;志向只在一个人自己身上,旁人拿不走,能被拿走的就不配叫志。今例:投稿被退了十几回的作者,把退稿信收进抽屉,灯下改第十三稿。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说:一国的军队,可以夺走它的主帅;一个普通人,却不能夺走他的志向。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “子罕八” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
什么是夺不走的?
注Chữ then chốt trong chú giải
侯氏“三军之勇在人,匹夫之志在己。故帅可夺而志不可夺,如可夺,则亦不足谓之志矣”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
本章朱注只引侯氏一家。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“明人能守志也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以三军帅依众、匹夫志在己,强力可夺帅不能夺自守之志;钱将其连前章作学先立志之结。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “侯氏曰:三军之勇在人……则亦不足谓之志矣” | 朱注引侯氏 | tr. 127 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 帅 | 夺帅、帅可夺 | shuài |
| 匹 | 匹夫 | pǐ |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.25 “三军可夺帅也”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/25.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

