子曰:歲寒,然後知松柏之後彫也。Chương này nói gì
一孔按:说的是人不是树:太平日子里大家看着差不多,碰上利害、遇到变故,谁守得住才分得出来。今例:洪水那一夜能撤的都撤了,值班护士一间一间病房守到天亮。常有人问“平时看不出的,什么时候看得出”,上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说:到了一年最冷的时候,才知道松柏是最后凋零的。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “子罕八” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Dị văn
- Bản gốc chép “后彫”, bản thông hành chép “后凋”
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
平时看不出的,什么时候看得出?
注Chữ then chốt trong chú giải
“彫”同“凋”。范氏“小人之在治世,或与君子无异,惟临利害,遇事变,然后君子之所守可见也”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
谢氏“士穷见节义,世乱识忠臣。欲学者必周于德”。
异Dị văn
Chỗ bản gốc khác với bản thông hành; nguyên văn theo bản gốc.
| Bản gốc | Bản thông hành | Ghi chú |
|---|---|---|
| 后彫 | 后凋 | 底本PDF128彫字保留;电子转写雕另据扫描校回彫 |
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 五
“此欲明君子德性與小人異也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以岁寒见松柏后凋喻利害事变见守节,非平时表面相同即可辨君子。钱更明松柏非绝不凋、其叶新旧相继。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “范氏曰:小人之在治世……君子之所守可见也” | Phạm Tổ Vũ, Chu Hy dẫn | tr. 128 |
| “谢氏曰:士穷见节义,世乱识忠臣。欲学者必周于德” | Tạ Lương Tá, Chu Hy dẫn | tr. 128 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 彫 | 后彫 | diāo |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Tử hãn (thiên 9) 9.27 “岁寒”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/zi-han/27.html, bản ngày 2026-11-16.Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 

