一孔录

Bản tiếng Việt: giao diện và phần giải thích của Nhất Khổng Lục đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên tiếng Trung. Bản tiếng Trung là bản chuẩn.

论语

Thư mục › Luận Ngữ › Dương Hóa (thiên 17)

Dương Hóa (thiên 17) · chương 21宰我问三年之丧

宰我問:三年之喪,期已久矣。君子三年不為禮,禮必壞;三年不為樂,樂必崩。舊穀既沒,新穀既升,鑽燧改火,期可已矣。子曰:食夫稻,衣夫錦,於女安乎?曰:安。女安則為之!夫君子之居喪,食旨不甘,聞樂不樂,居處不安,故不為也。今女安,則為之!宰我出。子曰:予之不仁也!子生三年,然後免於父母之懷。夫三年之喪,天下之通喪也。予也有三年之愛於其父母乎?
Nguyên văn và chú giải theo Chu Hy, Luận Ngữ tập chú (bản in Tứ bộ bị yếu).

Chương này nói gì

一孔之见:孔子不跟他算年数,只问心安不安;三年不是报得完亲恩,是圣人定的中线,贤者不敢过,也不该减。常有人问:守孝三年真的太久吗?孔子为什么只问“于女安乎”?上面是一孔录的回答。

白Tiếng Trung hiện đại

宰我认为三年守丧太久,三年不习礼乐会使礼乐败坏,旧谷用尽新谷登场、取火的木料轮换一遍,满一年就可以停止;孔子问他守丧时吃稻米、穿锦衣是否心安,他说心安,孔子便说心安就去做,但君子居丧时好吃的也不觉得甘美,听音乐也不快乐,平常居处也不安适,所以不这样做。宰我出去后,孔子批评他不仁,说孩子生下三年才离开父母怀抱,三年之丧是通行的丧礼,反问宰我是否也受过父母三年的爱护。

Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.

看Xem chương này

Chương này nối với

Nhân vật

Tể Ngã5 chương

Bản đồ quan hệ toàn sách · Luận ngữ, bản AI tái dựng (PDF)

Đọc kỹ và đối chiếu

Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.

常Cách hiểu thông thường

守孝三年真的太久吗?孔子为什么只问“于女安乎”?

注Chữ then chốt trong chú giải

“期,周年也”;“恐居丧不习而崩坏也”;“改火,春取榆柳之火,夏取枣杏之火,夏季取桑柘之火,秋取柞楢之火,冬取槐檀之火,亦一年而周也”;“夫子欲宰我反求诸心,自得其所以不忍者。故问之以此,而宰我不察也”;“初言女安则为之,绝之之辞。又发其不忍之端,以警其不察。而再言女安则为之,以深责之”;“宰我既出,夫子惧其真以为可安而遂行之,故深探其本而斥之”。

说Các nhà chú giải khác nói gì

尹氏“短丧之说,下愚且耻言之。宰我亲学圣人之门,而以是为问者,有所疑于心而不敢强焉尔”;范氏“丧虽止于三年,然贤者之情则无穷也。特以圣人为之中制而不敢过,故必俯而就之。非以三年之丧为足以报其亲也”。

家Các bản chú giải khác

Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.

皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 九

“云宰我問云云者,宰我問說喪制不宜三年之義也。”……

bản chụp khắc gỗ tập 5 tr. 18Về bản này

杨伯峻《论语译注》Trung Hoa thư cục · hiện đại, trích ngắn

“父母死了,守孝三年,为期也太久了。”

Về bản này

钱穆《论语新解》hiện đại, trích ngắn

“三年之丧,似乎期限太久了。”

Về bản này

So với Chu Hy

Chú giảiĐiểmQuan hệĐộ chắcGhi chú
杨伯峻《论语译注》giốngđã định宰我欲期年止丧,孔子以安不安及三年抚养说明;期为周年、改火一轮,非把宰我的意见当孔子许可。
钱穆《论语新解》giốngkhá chắc同以三年丧从子生三年后离怀的亲恩真情立论,安则为之是责宰我不安其情,不是正式许可其废丧。
Trích dẫn trang nàyNhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Dương Hóa (thiên 17) 17.21 “宰我问三年之丧”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/yang-huo/21.html, bản ngày 2026-11-16.

Kiểm lần cuối: 2026-11-16. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.

Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: email (image)

Theo dõi Nhất Khổng Lục

WeChat QR
Quét bằng WeChat để theo dõi tài khoản của chúng tôi; trả lời “目录” để xem toàn bộ mục lục. Hoặc hỏi chúng tôi qua thư
▶ Đăng ký trên YouTube