一孔录子曰：放于利而行，多怨。Khổng Tử nói: Dựa vào lợi mà làm thì chuốc nhiều oán.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Oán không đến từ chữ “lợi”, mà từ “chỉ lợi cho mình”. Ngày nay: người ở ghép chưa từng mua đồ dùng chung mà dùng nhiều nhất, ngày dọn đi không ai tiễn.
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说：一切依着利益去做，会招来很多怨恨。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “里仁四” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
Đây là “buôn bán sinh oán” hay “lợi là thứ xấu”?
注Chữ then chốt trong chú giải
phỏng đọc thanh thượng, nghĩa là dựa vào; Chu Hy dẫn Khổng An Quốc: “放，依也。多怨，谓多取怨” — phỏng là dựa; đa oán là chuốc nhiều oán.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Trình Di: “欲利于己，必害于人，故多怨” — muốn lợi cho mình ắt hại người, nên nhiều oán.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 二
“云放於利而行者，放，依也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | 怨 | khác | khá chắc | Tiền chủ yếu hiểu là mình oán người nhiều; Chu giải là chuốc nhiều oán của người. Chữ 放 đều hiểu là dựa theo, không hiểu là phóng túng. |
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | đã định | 放 đọc là phỏng, dựa theo, theo lợi mà làm dễ chuốc oán; Chu giải 放 là dựa, không phải 放 là bỏ lợi. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “放，依也。多怨，谓多取怨” | 朱注引孔氏 | tr. 55 |
| “欲利于己，必害于人，故多怨” | Trình Di, Chu Hy dẫn | tr. 55 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 放 | 放于利、放依也 | fǎng |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Lý nhân (thiên 4) 4.12 “Làm theo lợi thì nhiều oán”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/li-ren/12.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
