一孔录子曰：温故而知新，可以为师矣。Khổng Tử nói: Ôn điều cũ mà biết thêm điều mới, có thể làm thầy được.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Chỉ thuộc lòng thôi thì hâm trăm lần vẫn là bát cơm ấy.
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说：温习旧有的知识，每次都能有新的体会，就可以做老师了。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “为政三” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
Ôn bài.
注Chữ then chốt trong chú giải
“温，寻绎也” – ôn là kéo sợi tìm mối; “故者，旧所闻；新者，今所得” – cũ là điều nghe trước, mới là điều nay có được; “记问之学，则无得于心” – học thuộc lòng thì không được gì trong lòng.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Trịnh Huyền đọc ôn là hâm lại thịt nguội.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | khá chắc | Đều lấy ôn cái cũ mà có cái mới làm chính; Dương ghi thêm thuyết Hoàng sớ tách 温故, 知新 cũng thông, không coi là cách giải duy nhất. | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | Đều trọng ôn cũ có được mới, phản đối chỉ học thuộc lòng; Tiền còn nói thông điển cố thì biết chế tác đời sau. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “温，寻绎也” | Chú của Chu Hy | tr. 30 |
| “故者，旧所闻；新者，今所得。言学能时习旧闻，而每有新得，则所学在我，而其应不穷，故可以为人师” | Chú của Chu Hy | tr. 30 |
| “若夫记问之学，则无得于心，而所知有限，故学记讥其不足以为人师，正与此意互相发也” | Chú của Chu Hy | tr. 30 |
| thuật lại温读如燖温之温 | 邢昺疏引郑玄 | bản khác |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vi chính (thiên 2) 2.11 “Ôn cũ biết mới”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-zheng/11.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
