一孔录季康子问：使民敬、忠以劝，如之何？子曰：临之以庄则敬，孝慈则忠，举善而教不能则劝。Quý Khang Tử hỏi: Làm sao cho dân kính, trung và hăng hái? Khổng Tử nói: Đối với dân trang nghiêm thì dân kính; hiếu với cha mẹ, từ ái với mọi người thì dân trung; cử người tốt và dạy kẻ chưa giỏi thì dân hăng hái.
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Quý Khang Tử hỏi thủ đoạn, Khổng Tử đáp bổn phận; coi bổn phận là thủ đoạn thì lại lệch.
白Tiếng Trung hiện đại
季康子问：要让百姓恭敬、忠诚、互相勉励，该怎么做？孔子说：你以庄重的态度对待他们，他们就恭敬；你孝顺父母、慈爱百姓，他们就忠诚；你提拔好人，教导能力差的人，他们就会互相勉励。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “为政五” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
注Chữ then chốt trong chú giải
“庄，谓容貌端严” – trang là dung mạo đoan nghiêm; Chu Hy giảng từng vế: đối với dân trang nghiêm thì dân kính; hiếu từ thì dân trung; cử người tốt, dạy kẻ chưa giỏi thì dân hăng hái.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Trương Thức: “此皆在我所当为，非为欲使民敬忠以劝而为之也” – đó đều là việc mình phải làm, không phải làm để khiến dân kính, trung, hăng hái.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 一
“云季康子問云云者，季康子魯臣也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | khác | khá chắc | Tiền chủ yếu hiểu người trên dẫn dân ai nấy hiếu với người già nhà mình, thương người nhỏ nhà mình; Chu là người trên hiếu với cha mẹ, từ ái với mọi người. | |
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | khá chắc | Chủ thể hiếu từ đều là người ở trên, lấy thân làm gương khiến dân trung, khác với cách giải của Tiền là khiến dân mỗi người hiếu từ. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “季康子，鲁大夫季孙氏，名肥。庄，谓容貌端严也。临民以庄，则民敬于己。孝于亲，慈于众，则民忠于己。善者举之而不能者教之，则民有所劝而乐于为善” | Chú của Chu Hy | tr. 32 tr. 33 |
| “此皆在我所当为，非为欲使民敬忠以劝而为之也。然能如是，则其应盖有不期然而然者矣” | Trương Thức, Chu Hy dẫn | tr. 33 |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vi chính (thiên 2) 2.20 “Đối đãi với dân bằng sự trang nghiêm”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-zheng/20.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
