一孔录子游问孝。子曰：今之孝者，是谓能养。至于犬马，皆能有养；不敬，何以别乎？Tử Du hỏi về hiếu. Khổng Tử đáp: Hiếu ngày nay là nuôi được cha mẹ. Nhưng chó ngựa cũng được nuôi. Không kính thì khác gì đâu?
Bấm vào bất kỳ câu nào của nguyên văn để sao chép kèm nguồn.
Chương này nói gì
Hai cách đọc đều dừng ở chữ “kính”. Ngày nay: chuyển tiền đúng hạn, mà nói điện thoại thì sốt ruột.
白Tiếng Trung hiện đại
子游问孝。孔子说：现在讲孝，只说能供养父母。可是连狗和马，也都能得到饲养；如果不敬，供养父母和饲养狗马，又有什么分别呢？
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “为政二” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili(ở Trung Quốc đại lục hãy dùng Bilibili)
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
注Chữ then chốt trong chú giải
“养，谓饮食供奉” – nuôi là cung phụng ăn uống; “若能养其亲而敬不至，则与养犬马者何异” – nuôi cha mẹ mà không kính thì khác gì nuôi chó ngựa; “甚言不敬之罪，所以深警之” – nói nặng tội bất kính là để răn sâu.
说Các nhà chú giải khác nói gì
Bao Hàm (trong Tập giải của Hà Yến): “犬以守御，马以代劳，皆养人者” – chó giữ nhà, ngựa thay sức, đều “nuôi” người; Hồ Dần: “狎恩恃爱……渐流于不敬” – nhờn ơn cậy thương, dần trôi đến bất kính.
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản Tri Bất Túc Trai · quyển 一
“云子游問孝者，亦問行孝法也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 杨伯峻《论语译注》 | giống | khá chắc | Chủ yếu hiểu chó ngựa cũng được người nuôi, lấy kính phân biệt hiếu với nuôi súc vật; Dương còn ghi thuyết chó ngựa nuôi người, nhưng không vì thế mà cho là trái Chu. | |
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | Chó ngựa được nuôi, kính là điều kiện cần của hiếu; Tiền bác rõ cách giải chó ngựa nuôi được người. |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “子游，孔子弟子，姓言，名偃；养，谓饮食供奉也；犬马待人而食，亦若养然；言人畜犬马，皆能有以养之，若能养其亲而敬不至，则与养犬马者何异；甚言不敬之罪，所以深警之也” | Chú của Chu Hy | tr. 28 |
| “犬以守御，马以代劳，皆养人者” | 何晏《论语集解》引包咸 | bản khác |
| thuật lại世俗事亲，能养足矣。狎恩恃爱，而不知其渐流于不敬，则非小失也；子游圣门高弟，未必至此，圣人直恐其爱踰于敬，故以是深警发之也 | 朱注引胡氏 | tr. 28 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 养 | 是谓能养、皆能有养 | yàng |
| 别 | 何以别乎 | bié |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Vi chính (thiên 2) 2.7 “Tử Du hỏi về hiếu”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/wei-zheng/7.html, bản ngày 2026-11-06.Kiểm lần cuối: 2026-11-06. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
