一孔录宰我問曰：仁者，雖告之曰：井有仁焉，其從之也？子曰：何為其然也？君子可逝也，不可陷也；可欺也，不可罔也。Chương này nói gì
一孔按：仁者急着救人，但站在井上才救得了人；合情理的话能骗他去井边，不合理的事蒙不住他。今例：电话里说家人出事要马上转账，她挂了电话先打给家里人。常有人问“有人掉进井里，好人该不该跟着跳”，上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
宰我问：一个仁者，如果有人骗他说“井里掉进了人”，他也会跟着跳下去吗？孔子说：怎么会这样呢？君子可以叫他赶去救人，却不能叫他自己陷进井里；可以拿说得通的事骗他一时，却不能拿不合情理的事蒙住他。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “雍也七” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Nhân vật
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
有人掉进井里，好人该不该跟着跳？
注Chữ then chốt trong chú giải
刘聘君“有仁之仁当作人”，朱熹“今从之”。“从，谓随之于井而救之也”；“逝，谓使之往救。陷，谓陷之于井”；“欺，谓诳之以理之所有。罔，谓昧之以理之所无”。
说Các nhà chú giải khác nói gì
朱注“宰我信道不笃，而忧为仁之陷害，故有此问”；“身在井上，乃可以救井中之人；若从之于井，则不复能救之矣……仁者虽切于救人而不私其身，然不应如此之愚也”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 三
“宰我問仁者之懷，故假斯以問也。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同解可使仁者往视救人，不可愚陷井中。钱保留仁字作救人机会之解，朱直接从有仁当作人；可欺不可罔皆不以仁为愚。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “刘聘君曰：有仁之仁当作人。今从之……故有此问” | 朱注引刘聘君（止“当作人”）；“今从之”起朱注 | tr. 87 tr. 88 |
| “逝，谓使之往救……然不应如此之愚也” | Chú của Chu Hy | tr. 88 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 为 | 何为其然也 | wèi |
| 焉 | 井有仁焉 | yān |
| 逝 | 可逝也 | shì |
| 陷 | 不可陷也 | xiàn |
| 罔 | 不可罔也 | wǎng |
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Ung dã (thiên 6) 6.24 “井有仁焉”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/yong-ye/24.html, bản ngày 2026-11-15.Kiểm lần cuối: 2026-11-15. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
