一孔录子曰：知者樂水，仁者樂山。知者動，仁者靜。知者樂，仁者壽。Chương này nói gì
一孔按：聪明人通达事理，像水流来流去不卡住；厚道人安于义理，像山厚重不挪动。动而不拘所以乐，静而有常所以寿。今例：一个爱沿江跑，一个爱在山亭坐一下午。常有人问“聪明人爱水，厚道人爱山，为什么”，上面是一孔录的回答。
白Tiếng Trung hiện đại
孔子说：明智的人喜爱水，仁厚的人喜爱山；明智的人好动，仁厚的人好静；明智的人快乐，仁厚的人长寿。
Bản dịch ra tiếng Trung hiện đại theo cách đọc của Nhất Khổng Lục.
看Xem chương này
Chương này được đọc trong tập “雍也七” của Nhất Khổng Lục:YouTubeBilibili
Chương này nối với
- Sách khác
- Đọc đối chiếu (Yikonglu)Đạo Đức Kinh 8: Lão Tử nói “thượng thiện nhược thủy” (điều thiện cao nhất như nước), Khổng Tử nói “trí giả nhạo thủy” (người trí thích nước). Nho gia và Đạo gia đều lấy nước để ví con người.
Đọc kỹ và đối chiếu
Dành cho ai muốn đọc sâu hoặc kiểm tra công việc của chúng tôi: chữ then chốt trong chú giải, ý kiến các nhà chú giải, dị văn, lời chú giải nguyên văn kèm trang gốc, âm đọc và đính chính. Bấm vào tiêu đề để mở. Phần giải thích đã được dịch; lời chú giải trích dẫn giữ nguyên văn tiếng Trung.
常Cách hiểu thông thường
聪明人爱水，厚道人爱山，为什么？
注Chữ then chốt trong chú giải
“乐，喜好也”；朱熹读“要”，这里照今音读 lè。“动静以体言，乐寿以效言也”：前两个“乐”是喜好，“知者乐”的“乐”是快乐。
说Các nhà chú giải khác nói gì
程子“非体仁知之深者，不能如此形容之”。
家Các bản chú giải khác
Văn bản gốc của chúng tôi là Luận Ngữ tập chú của Chu Hy (ở trên). Dưới đây đặt các bản chú giải khác cạnh nhau: chú giải cổ thì lấy dòng đầu của phần sớ, kèm liên kết tới bản chụp khắc gỗ; bản hiện đại thì trích một đoạn dịch ngắn để so sánh. Phần “So với Chu Hy” do Nhất Khổng Lục viết, không phải trích dẫn.
皇侃《论语义疏》Đời Lương · bản khắc gỗ Nhật Bản năm 1750 · quyển 三
“此章極辨智仁之分，陸特進明智仁之用。”……
So với Chu Hy
| Chú giải | Điểm | Quan hệ | Độ chắc | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 钱穆《论语新解》 | giống | khá chắc | 同以水周流无滞譬知、山厚重不迁譬仁。动静定位略异：钱言先性次用，朱明确动静以体、乐寿以效。 |
核Đối chiếu từng trích dẫn
Mỗi dòng chú giải được trích trong video: nguyên văn, ai nói, và trang trong bản gốc. “Thuật lại” là phần chúng tôi tóm tắt, không phải lời của nhà chú giải. Về bản này
| Đoạn trích | Nguồn | Trang |
|---|---|---|
| “乐，喜好也……故寿。程子曰：非体仁知之深者，不能如此形容之” | 朱注；朱注引程子 | tr. 86 |
音Âm đọc
| Chữ | Trong câu | Đọc là |
|---|---|---|
| 知 | 知者乐水、知者动、知者乐、知者达于事理、仁知 | zhì |
| 乐 | 乐水、乐山、乐，喜好也、故乐水、故乐山、X1“我乐水，也乐山” | lè |
| 乐 | 知者乐、乐寿、故乐 | lè |
页Trang bản gốc
Nhất Khổng Lục (Yikonglu), Luận Ngữ Ung dã (thiên 6) 6.21 “知者乐水，仁者乐山”, https://yikonglu.com/vi/lunyu/yong-ye/21.html, bản ngày 2026-11-15.Kiểm lần cuối: 2026-11-15. Các thay đổi được ghi ởtrang đính chính.
Thấy lỗi trong chương này? Gửi thư cho chúng tôi; kiểm xong sẽ ghi lên trang đính chính dưới tên bạn: 
