一孔录Các chương xuất hiện trong Luận ngữ
- 1.1Học mà thường ôn tập
子曰：學而時習之，不亦說乎？有朋自遠方來，不亦樂乎？人不知而不慍，不亦君子乎？
- 1.3Lời khéo, sắc mặt ưa nhìn
子曰：巧言令色，鮮矣仁！
- 1.5Trị nước nghìn cỗ xe
子曰：道千乘之國：敬事而信，節用而愛人，使民以時。
- 1.6Con em ở nhà thì hiếu
子曰：弟子入則孝，出則弟，謹而信，汎愛眾，而親仁。行有餘力，則以學文。
- 1.8Quân tử không nghiêm thì không có uy
子曰：君子不重則不威，學則不固。主忠信。無友不如己者。過則勿憚改。
- 1.10Phu tử đến nước nào
子禽問於子貢曰：夫子至於是邦也，必聞其政，求之與？抑與之與？子貢曰：夫子溫良恭儉讓以得之。夫子之求之也，其諸異乎人之求之與？
- 1.11Cha còn thì xem chí
子曰：父在，觀其志；父沒，觀其行；三年無改於父之道，可謂孝矣。
- 1.14Quân tử ăn không cầu no
子曰：君子食無求飽，居無求安，敏於事而慎於言，就有道而正焉，可謂好學也已。
- 1.15Nghèo mà không nịnh
子貢曰：貧而無諂，富而無驕，何如？子曰：可也。未若貧而樂，富而好禮者也。子貢曰：詩云：如切如磋，如琢如磨，其斯之謂與？子曰：賜也，始可與言詩已矣！告諸往而知來者。
- 1.16Không lo người không biết mình
子曰：不患人之不己知，患不知人也。
- 2.1Làm chính sự bằng đức
子曰：為政以德，譬如北辰，居其所而眾星共之。
- 2.2Tư vô tà
子曰：詩三百，一言以蔽之，曰：思無邪。
- 2.3Dẫn dắt bằng chính lệnh
子曰：道之以政，齊之以刑，民免而無恥；道之以德，齊之以禮，有恥且格。
- 2.4Mười lăm tuổi dốc chí vào học
子曰：吾十有五而志於學，三十而立，四十而不惑，五十而知天命，六十而耳順，七十而從心所欲，不逾矩。
- 2.5Mạnh Ý Tử hỏi về hiếu
孟懿子問孝。子曰：無違。樊遲御，子告之曰：孟孫問孝於我，我對曰無違。樊遲曰：何謂也？子曰：生，事之以禮；死，葬之以禮，祭之以禮。
- 2.6Mạnh Vũ Bá hỏi về hiếu
孟武伯問孝。子曰：父母唯其疾之憂。
- 2.7Tử Du hỏi về hiếu
子游問孝。子曰：今之孝者，是謂能養。至於犬馬，皆能有養；不敬，何以別乎？
- 2.8Tử Hạ hỏi về hiếu (khó ở sắc mặt)
子夏問孝。子曰：色難。有事，弟子服其勞；有酒食，先生饌，曾是以為孝乎？
- 2.9Hồi không ngu
子曰：吾與回言終日，不違如愚。退而省其私，亦足以發，回也不愚。
- 2.10Xem việc người ấy làm
子曰：視其所以，觀其所由，察其所安。人焉廋哉？人焉廋哉？
- 2.11Ôn cũ biết mới
子曰：溫故而知新，可以為師矣。
- 2.12Quân tử không như đồ dùng
子曰：君子不器。
- 2.13Làm trước rồi nói
子貢問君子。子曰：先行其言，而後從之。
- 2.14Chu mà không tỉ
子曰：君子周而不比，小人比而不周。
- 2.15Học mà không nghĩ
子曰：學而不思則罔，思而不學則殆。
- 2.16Chuyên về dị đoan
子曰：攻乎異端，斯害也已。
- 2.17Biết thì nói là biết
子曰：由！誨女知之乎？知之為知之，不知為不知，是知也。
- 2.18Tử Trương học để cầu lộc
子張學干祿。子曰：多聞闕疑，慎言其餘，則寡尤；多見闕殆，慎行其餘，則寡悔。言寡尤，行寡悔，祿在其中矣。
- 2.19Cử người ngay thẳng
哀公問曰：何為則民服？孔子對曰：舉直錯諸枉，則民服；舉枉錯諸直，則民不服。
- 2.20Đối đãi với dân bằng sự trang nghiêm
季康子問：使民敬、忠以勸，如之何？子曰：臨之以莊則敬，孝慈則忠，舉善而教不能則勸。
- 2.21Sao ngài không làm chính sự?
或謂孔子曰：子奚不為政？子曰：書云：孝乎！惟孝友于兄弟，施於有政。是亦為政，奚其為為政？
- 2.22Người mà không có tín
子曰：人而無信，不知其可也。大車無輗，小車無軏，其何以行之哉？
- 2.23Mười đời có biết trước được không?
子張問：十世可知也？子曰：殷因於夏禮，所損益，可知也；周因於殷禮，所損益，可知也。其或繼周者，雖百世，可知也。
- 2.24Cúng quỷ thần không phải của mình
子曰：非其鬼而祭之，諂也。見義不為，無勇也。
- 3.1Tám hàng múa ở sân nhà
孔子謂季氏：八佾舞於庭，是可忍也，孰不可忍也！
- 3.2Ba nhà lấy bài Ung để dọn lễ
三家者以雍徹。子曰：相維辟公，天子穆穆，奚取於三家之堂？
- 3.3Người mà không có nhân thì lễ làm gì
子曰：人而不仁，如禮何？人而不仁，如樂何？
- 3.4Lâm Phóng hỏi gốc của lễ
林放問禮之本。子曰：大哉問！禮，與其奢也，寧儉；喪，與其易也，寧戚。
- 3.5Di Địch có vua
子曰：夷狄之有君，不如諸夏之亡也。
- 3.6Họ Quý tế núi Thái
季氏旅於泰山。子謂冉有曰：女弗能救與？對曰：不能。子曰：嗚呼！曾謂泰山不如林放乎？
- 3.7Quân tử không tranh
子曰：君子無所爭，必也射乎！揖讓而升，下而飲。其爭也君子。
- 3.8Vẽ sau nền trắng
子夏問曰：巧笑倩兮，美目盼兮，素以為絢兮。何謂也？子曰：繪事後素。曰：禮後乎？子曰：起予者商也！始可與言詩已矣。
- 3.9Văn hiến không đủ
子曰：夏禮吾能言之，杞不足徵也；殷禮吾能言之，宋不足徵也。文獻不足故也。足，則吾能徵之矣。
- 3.10Lễ đế sau khi rót rượu
子曰：禘自既灌而往者，吾不欲觀之矣。
- 3.11Có người hỏi về lễ đế
或問禘之說。子曰：不知也。知其說者之於天下也，其如示諸斯乎！指其掌。
- 3.12Tế như có mặt
祭如在，祭神如神在。子曰：吾不與祭，如不祭。
- 3.13Thà nịnh thần bếp
王孫賈問曰：與其媚於奧，寧媚於竈，何謂也？子曰：不然。獲罪於天，無所禱也。
- 3.14Nhà Chu soi vào hai đời
子曰：周監於二代，郁郁乎文哉！吾從周。
- 3.15Vào Thái miếu việc gì cũng hỏi
子入大廟，每事問。或曰：孰謂鄹人之子知禮乎？入大廟，每事問。子聞之，曰：是禮也。
- 3.16Bắn không cốt xuyên da
子曰：射不主皮，為力不同科，古之道也。
- 3.17Con dê cáo sóc
子貢欲去告朔之餼羊。子曰：賜也，爾愛其羊，我愛其禮。
- 3.18Thờ vua cho trọn lễ
子曰：事君盡禮，人以為諂也。
- 3.19Vua sai bề tôi bằng lễ
定公問：君使臣，臣事君，如之何？孔子對曰：君使臣以禮，臣事君以忠。
- 3.20Quan thư: vui mà không dâm
子曰：關雎樂而不淫，哀而不傷。
- 3.21Ai Công hỏi về cây xã
哀公問社於宰我。宰我對曰：夏后氏以松，殷人以柏，周人以栗，曰：使民戰慄。子聞之，曰：成事不說，遂事不諫，既往不咎。
- 3.22Khí lượng của Quản Trọng nhỏ
子曰：管仲之器小哉！或曰：管仲儉乎？曰：管氏有三歸，官事不攝，焉得儉？然則管仲知禮乎？曰：邦君樹塞門，管氏亦樹塞門；邦君為兩君之好，有反坫，管氏亦有反坫。管氏而知禮，孰不知禮？
- 3.23Khổng Tử bàn nhạc với Thái sư nước Lỗ
子語魯大師樂，曰：樂其可知也：始作，翕如也；從之，純如也，皦如也，繹如也，以成。
- 3.24Quan giữ ải đất Nghi xin gặp
儀封人請見，曰：君子之至於斯也，吾未嘗不得見也。從者見之。出曰：二三子何患於喪乎？天下之無道也久矣，天將以夫子為木鐸。
- 3.25Nhạc Thiều tận mỹ tận thiện
子謂韶：盡美矣，又盡善也。謂武：盡美矣，未盡善也。
- 3.26Ở trên mà không khoan dung
子曰：居上不寬，為禮不敬，臨喪不哀，吾何以觀之哉？
- 4.1Ở chỗ có nhân là đẹp
子曰：里仁為美。擇不處仁，焉得知？
- 4.2Người bất nhân không ở lâu trong cảnh khốn
子曰：不仁者不可以久處約，不可以長處樂。仁者安仁，知者利仁。
- 4.3Chỉ người nhân mới biết yêu biết ghét
子曰：唯仁者能好人，能惡人。
- 4.4Dốc lòng vào nhân thì không làm điều ác
子曰：苟志於仁矣，無惡也。
- 4.5Giàu sang là điều người ta muốn
子曰：富與貴，是人之所欲也；不以其道得之，不處也。貧與賤，是人之所惡也；不以其道得之，不去也。君子去仁，惡乎成名？君子無終食之間違仁，造次必於是，顛沛必於是。
- 4.6Ta chưa thấy người thật lòng yêu nhân
子曰：我未見好仁者、惡不仁者。好仁者，無以尚之；惡不仁者，其為仁矣，不使不仁者加乎其身。有能一日用其力於仁矣乎？我未見力不足者。蓋有之矣，我未之見也。
- 4.7Lỗi của người ta đều theo loại của mình
子曰：人之過也，各於其黨。觀過，斯知仁矣。
- 4.8Sáng nghe đạo, chiều chết cũng được
子曰：朝聞道，夕死可矣。
- 4.9Kẻ sĩ chí ở đạo mà thẹn áo xấu
子曰：士志於道，而恥惡衣惡食者，未足與議也。
- 4.10Không định trước nên hay không, chỉ theo nghĩa
子曰：君子之於天下也，無適也，無莫也，義之與比。
- 4.11Quân tử nghĩ đến đức, tiểu nhân nghĩ đến chốn yên
子曰：君子懷德，小人懷土；君子懷刑，小人懷惠。
- 4.12Làm theo lợi thì nhiều oán
子曰：放於利而行，多怨。
- 4.13Có thể dùng lễ nhượng để trị nước chăng?
子曰：能以禮讓為國乎？何有？不能以禮讓為國，如禮何？
- 4.14Không lo không có chức, lo lấy gì để đứng
子曰：不患無位，患所以立。不患莫己知，求為可知也。
- 4.15Đạo của ta một lẽ xuyên suốt
子曰：參乎！吾道一以貫之。曾子曰：唯。子出，門人問曰：何謂也？曾子曰：夫子之道，忠恕而已矣。
- 4.16Quân tử hiểu nghĩa, tiểu nhân hiểu lợi
子曰：君子喻於義，小人喻於利。
- 4.17Thấy người hiền thì muốn bằng, thấy người kém thì tự xét
子曰：見賢思齊焉，見不賢而內自省也。
- 4.18Thờ cha mẹ, can ngăn nhẹ nhàng
子曰：事父母幾諫，見志不從，又敬不違，勞而不怨。
- 4.19Cha mẹ còn thì không đi xa, đi phải có nơi
子曰：父母在，不遠遊，遊必有方。
- 4.20Ba năm không đổi đạo của cha
子曰：三年無改於父之道，可謂孝矣。
- 4.21Tuổi cha mẹ không thể không biết
子曰：父母之年，不可不知也。一則以喜，一則以懼。
- 4.22Người xưa không dễ nói ra, thẹn vì làm không kịp
子曰：古者言之不出，恥躬之不逮也。
- 4.23Biết giữ mình mà sai thì ít
子曰：以約失之者鮮矣。
- 4.24Quân tử muốn chậm lời mà nhanh việc
子曰：君子欲訥於言而敏於行。
- 4.25Đức không cô độc, ắt có láng giềng
子曰：德不孤，必有鄰。
- 5.1Công Dã Tràng có thể gả vợ cho
子謂公冶長：可妻也。雖在縲紲之中，非其罪也。以其子妻之。子謂南容：邦有道不廢，邦無道免於刑戮。以其兄之子妻之。
- 5.2Khổng Tử nói về Tử Tiện: Quân tử thay người này
子謂子賤：君子哉若人！魯無君子者，斯焉取斯？
- 5.3Tử Cống hỏi: Con thì thế nào?
子貢問曰：賜也何如？子曰：女，器也。曰：何器也？曰：瑚璉也。
- 5.4Ung có nhân mà không khéo miệng
或曰：雍也仁而不佞。子曰：焉用佞？御人以口給，屢憎於人。不知其仁，焉用佞？
- 5.5Khổng Tử bảo Tất Điêu Khai ra làm quan
子使漆雕開仕。對曰：吾斯之未能信。子說。
- 5.6Đạo không thực hành được, ta cưỡi bè ra biển
子曰：道不行，乘桴浮於海。從我者，其由與？子路聞之喜。子曰：由也好勇過我，無所取材。
- 5.7Mạnh Vũ Bá hỏi Tử Lộ có nhân không
孟武伯問：子路仁乎？子曰：不知也。又問。子曰：由也，千乘之國，可使治其賦也，不知其仁也。求也何如？子曰：求也，千室之邑，百乘之家，可使為之宰也，不知其仁也。赤也何如？子曰：赤也，束帶立於朝，可使與賓客言也，不知其仁也。
- 5.8Con với Hồi, ai hơn?
子謂子貢曰：女與回也孰愈？對曰：賜也何敢望回？回也聞一以知十，賜也聞一以知二。子曰：弗如也！吾與女弗如也。
- 5.9Tể Dư ngủ ngày
宰予晝寢。子曰：朽木不可雕也，糞土之牆不可杇也，於予與何誅？子曰：始吾於人也，聽其言而信其行；今吾於人也，聽其言而觀其行。於予與改是。
- 5.10Ta chưa thấy người thật sự cương
子曰：吾未見剛者。或對曰：申棖。子曰：棖也欲，焉得剛？
- 5.11Điều ta không muốn người làm với ta
子貢曰：我不欲人之加諸我也，吾亦欲無加諸人。子曰：賜也，非爾所及也。
- 5.12Văn chương của Thầy có thể được nghe
子貢曰：夫子之文章，可得而聞也；夫子之言性與天道，不可得而聞也。
- 5.14Vì sao Khổng Văn Tử được gọi là “Văn”?
子貢問曰：孔文子何以謂之文也？子曰：敏而好學，不恥下問，是以謂之文也。
- 5.15Tử Sản có bốn đạo của quân tử
子謂子產：有君子之道四焉：其行己也恭，其事上也敬，其養民也惠，其使民也義。
- 5.16Bạn cũ thì không cần khách sáo?
子曰：晏平仲善與人交，久而敬之。
- 5.17Tang Văn Trọng có thật khôn?
子曰：臧文仲居蔡，山節藻梲，何如其知也？
- 5.18Như thế mà vẫn chưa là nhân?
子張問曰：令尹子文三仕為令尹，無喜色；三已之，無慍色。舊令尹之政，必以告新令尹。何如？子曰：忠矣。曰：仁矣乎？曰：未知，焉得仁？崔子弒齊君，陳文子有馬十乘，棄而違之。至於他邦，則曰：猶吾大夫崔子也。違之。之一邦，則又曰：猶吾大夫崔子也。違之。何如？子曰：清矣。曰：仁矣乎？曰：未知。焉得仁？
- 5.19Vì sao nghĩ hai lần là đủ?
季文子三思而後行。子聞之，曰：再，斯可矣。
- 5.20Vì sao cái “ngu” này khó học hơn cái khôn?
子曰：寗武子邦有道則知，邦無道則愚。其知可及也，其愚不可及也。
- 5.21Đi bao năm, Khổng Tử về nhà để làm gì?
子在陳曰：歸與！歸與！吾黨之小子狂簡，斐然成章，不知所以裁之。
- 5.22Bá Di, Thúc Tề thanh cao vậy, sao không ai oán?
子曰：伯夷、叔齊不念舊惡，怨是用希。
- 5.23Vì sao đi mượn hộ hàng xóm lại không ngay thẳng?
子曰：孰謂微生高直？或乞醯焉，乞諸其鄰而與之。
- 5.24Vì sao Khổng Tử cho lễ quá nhiều là đáng thẹn?
子曰：巧言、令色、足恭，左丘明恥之，丘亦恥之。匿怨而友其人，左丘明恥之，丘亦恥之。
- 5.25Vì sao chí của Khổng Tử lớn hơn Tử Lộ và Nhan Uyên?
顏淵、季路侍。子曰：盍各言爾志？子路曰：願車馬、衣輕裘，與朋友共。敝之而無憾。顏淵曰：願無伐善，無施勞。子路曰：願聞子之志。子曰：老者安之，朋友信之，少者懷之。
- 5.26Vì sao thấy lỗi mình lại khó đến thế?
子曰：已矣乎！吾未見能見其過而內自訟者也。
- 5.27Điều duy nhất Khổng Tử nhận mình hơn người
子曰：十室之邑，必有忠信如丘者焉，不如丘之好學也。
- 6.1Vì sao việc có thể giản mà lòng thì không?
子曰：雍也可使南面。仲弓問子桑伯子。子曰：可也簡。仲弓曰：居敬而行簡，以臨其民，不亦可乎？居簡而行簡，無乃大簡乎？子曰：雍之言然。
- 6.2Vì sao “ham học” của Khổng Tử không phải đọc nhiều?
哀公問：弟子孰為好學？孔子對曰：有顏回者好學，不遷怒，不貳過。不幸短命死矣！今也則亡，未聞好學者也。
- 6.3Vì sao Khổng Tử cho người này ít thóc, người kia nhiều?
子華使於齊，冉子為其母請粟。子曰：與之釜。請益。曰：與之庾。冉子與之粟五秉。子曰：赤之適齊也，乘肥馬，衣輕裘。吾聞之也，君子周急不繼富。原思為之宰，與之粟九百，辭。子曰：毋！以與爾鄰里鄉黨乎！
- 6.4Người xuất thân không tốt có dùng được không?
子謂仲弓曰：犁牛之子騂且角，雖欲勿用，山川其舍諸？
- 6.5Nhan Hồi khác người khác ở đâu?
子曰：回也，其心三月不違仁，其餘則日月至焉而已矣。
- 6.6Có một sở trường là đủ làm quan?
季康子問：仲由可使從政也與？子曰：由也果，於從政乎何有？曰：賜也，可使從政也與？曰：賜也達，於從政乎何有？曰：求也，可使從政也與？曰：求也藝，於從政乎何有？
- 6.8Vì sao Khổng Tử nắm tay học trò hấp hối qua cửa sổ?
伯牛有疾，子問之，自牖執其手，曰：亡之，命矣夫！斯人也而有斯疾也！斯人也而有斯疾也！
- 6.9Nghèo như thế, Nhan Hồi vui vì điều gì?
子曰：賢哉，回也！一簞食，一瓢飲，在陋巷。人不堪其憂，回也不改其樂。賢哉，回也！
- 6.10Nói mình sức không đủ, vì sao Khổng Tử không tin?
冉求曰：非不說子之道，力不足也。子曰：力不足者，中道而廢。今女畫。
- 6.11Đều là nhà nho, khác nhau ở đâu?
子謂子夏曰：女為君子儒，無為小人儒。
- 6.12Không đi đường tắt cũng là tài?
子游為武城宰。子曰：女得人焉爾乎？曰：有澹臺滅明者，行不由徑。非公事，未嘗至於偃之室也。
- 6.13Đi sau chặn giặc, sao lại không nhận?
子曰：孟之反不伐，奔而殿。將入門，策其馬，曰：非敢後也，馬不進也。
- 6.14Không khéo miệng, không đẹp mã, tránh được họa chăng?
子曰：不有祝鮀之佞而有宋朝之美，難乎免於今之世矣！
- 6.15Ai ra cũng đi cửa, sao không đi đường chính?
子曰：誰能出不由戶？何莫由斯道也？
- 6.16Quá mộc hay quá chuốt, Khổng Tử chọn bên nào?
子曰：質勝文則野，文勝質則史。文質彬彬，然後君子。
- 6.17Người không ngay thẳng chẳng phải vẫn sống tốt?
子曰：人之生也直，罔之生也幸而免。
- 6.18Biết, thích, vui: khác nhau ở đâu?
子曰：知之者不如好之者，好之者不如樂之者。
- 6.19Khổng Tử có coi thường người không?
子曰：中人以上，可以語上也；中人以下，不可以語上也。
- 6.20Khổng Tử có tin quỷ thần không?
樊遲問知。子曰：務民之義，敬鬼神而遠之，可謂知矣。問仁。曰：仁者先難而後獲，可謂仁矣。
- 6.21知者乐水，仁者乐山
子曰：知者樂水，仁者樂山。知者動，仁者靜。知者樂，仁者壽。
- 6.22齐一变至于鲁
子曰：齊一變，至於魯；魯一變，至於道。
- 6.23觚不觚
子曰：觚不觚，觚哉！觚哉！
- 6.24井有仁焉
宰我問曰：仁者，雖告之曰：井有仁焉，其從之也？子曰：何為其然也？君子可逝也，不可陷也；可欺也，不可罔也。
- 6.25博学于文，约之以礼
子曰：君子博學於文，約之以禮，亦可以弗畔矣夫！
- 6.26子见南子
子見南子，子路不說。夫子矢之曰：予所否者，天厭之！天厭之！
- 6.27中庸之为德
子曰：中庸之為德也，其至矣乎！民鮮久矣。
- 6.28博施济众（能近取譬）
子貢曰：如有博施於民而能濟眾，何如？可謂仁乎？子曰：何事於仁？必也聖乎！堯舜其猶病諸！夫仁者，己欲立而立人，己欲達而達人。能近取譬，可謂仁之方也已。
- 7.1述而不作
子曰：述而不作，信而好古，竊比於我老彭。
- 7.2默而识之
子曰：默而識之，學而不厭，誨人不倦，何有於我哉？
- 7.3德之不修
子曰：德之不脩，學之不講，聞義不能徙，不善不能改，是吾憂也。
- 7.4子之燕居
子之燕居，申申如也，夭夭如也。
- 7.5甚矣吾衰也
子曰：甚矣吾衰也！久矣吾不復夢見周公！
- 7.6志于道，据于德，依于仁，游于艺
子曰：志於道，據於德，依於仁，遊於藝。
- 7.7自行束脩以上
子曰：自行束脩以上，吾未嘗無誨焉。
- 7.8不愤不启，不悱不发
子曰：不憤不啟，不悱不發。舉一隅不以三隅反，則不復也。
- 7.9子食于有丧者之侧（是日哭则不歌）
子食於有喪者之側，未嘗飽也。子於是日哭，則不歌。
- 7.10用之则行，舍之则藏
子謂顏淵曰：用之則行，舍之則藏；唯我與爾有是夫。子路曰：子行三軍，則誰與？子曰：暴虎馮河，死而無悔者，吾不與也。必也，臨事而懼，好謀而成者也。
- 7.11富而可求也chưa giảng
子曰：富而可求也，雖執鞭之士，吾亦為之。如不可求，從吾所好。
- 7.12子之所慎chưa giảng
子之所慎：齊、戰、疾。
- 7.13子在齐闻韶chưa giảng
子在齊聞韶，三月不知肉味。曰：不圖為樂之至於斯也！
- 7.14夫子为卫君乎chưa giảng
冉有曰：夫子為衛君乎？子貢曰：諾。吾將問之。入，曰：伯夷、叔齊何人也？曰：古之賢人也。曰：怨乎？曰：求仁而得仁，又何怨。出，曰：夫子不為也。
- 7.15饭疏食饮水chưa giảng
子曰：飯疏食飲水，曲肱而枕之，樂亦在其中矣。不義而富且貴，於我如浮雲。
- 7.16加我数年chưa giảng
子曰：加我數年，五十以學易，可以無大過矣。
- 7.17子所雅言chưa giảng
子所雅言：詩、書、執禮，皆雅言也。
- 7.18叶公问孔子于子路chưa giảng
葉公問孔子於子路，子路不對。子曰：女奚不曰，其為人也，發憤忘食，樂以忘憂，不知老之將至云爾。
- 7.19我非生而知之者chưa giảng
子曰：我非生而知之者，好古，敏以求之者也。
- 7.20子不语chưa giảng
子不語：怪、力、亂、神。
- 7.21三人行chưa giảng
子曰：三人行，必有我師焉。擇其善者而從之，其不善者而改之。
- 7.22天生德于予chưa giảng
子曰：天生德於予，桓魋其如予何？
- 7.23二三子以我为隐乎chưa giảng
子曰：二三子以我為隱乎？吾無隱乎爾。吾無行而不與二三子者，是丘也。
- 7.24子以四教chưa giảng
子以四教：文、行、忠、信。
- 7.25圣人chưa giảng
子曰：聖人，吾不得而見之矣；得見君子者，斯可矣。子曰：善人，吾不得而見之矣；得見有恆者，斯可矣。亡而為有，虛而為盈，約而為泰，難乎有恆矣。
- 7.26子钓而不纲chưa giảng
子釣而不綱，弋不射宿。
- 7.27盖有不知而作之者chưa giảng
子曰：蓋有不知而作之者，我無是也。多聞擇其善者而從之，多見而識之，知之次也。
- 7.28互乡难与言chưa giảng
互鄉難與言，童子見，門人惑。子曰：與其進也，不與其退也，唯何甚！人潔己以進，與其潔也，不保其往也。
- 7.29仁远乎哉chưa giảng
子曰：仁遠乎哉？我欲仁，斯仁至矣。
- 7.30陈司败问chưa giảng
陳司敗問：昭公知禮乎？孔子曰：知禮。孔子退，揖巫馬期而進之，曰：吾聞君子不黨，君子亦黨乎？君取於吳為同姓，謂之吳孟子。君而知禮，孰不知禮？巫馬期以告。子曰：丘也幸，苟有過，人必知之。
- 7.31子与人歌而善chưa giảng
子與人歌而善，必使反之，而後和之。
- 7.32文莫吾犹人也chưa giảng
子曰：文，莫吾猶人也。躬行君子，則吾未之有得。
- 7.33若圣与仁chưa giảng
子曰：若聖與仁，則吾豈敢？抑為之不厭，誨人不倦，則可謂云爾已矣。公西華曰：正唯弟子不能學也。
- 7.34子疾病chưa giảng
子疾病，子路請禱。子曰：有諸？子路對曰：有之。誄曰：禱爾於上下神祇。子曰：丘之禱久矣。
- 7.35奢则不孙chưa giảng
子曰：奢則不孫，儉則固。與其不孫也，寧固。
- 7.36君子坦荡荡chưa giảng
子曰：君子坦蕩蕩，小人長慼慼。
- 7.37子温而厉chưa giảng
子溫而厲，威而不猛，恭而安。
- 8.1泰伯chưa giảng
子曰：泰伯，其可謂至德也已矣！三以天下讓，民無得而稱焉。
- 8.2恭而无礼则劳chưa giảng
子曰：恭而無禮則勞，慎而無禮則葸，勇而無禮則亂，直而無禮則絞。君子篤於親，則民興於仁；故舊不遺，則民不偷。
- 8.8兴于诗chưa giảng
子曰：興於詩，立於禮。成於樂。
- 8.9民可使由之chưa giảng
子曰：民可使由之，不可使知之。
- 8.10好勇疾贫chưa giảng
子曰：好勇疾貧，亂也。人而不仁，疾之已甚，亂也。
- 8.11如有周公之才之美chưa giảng
子曰：如有周公之才之美，使驕且吝，其餘不足觀也已。
- 8.12三年学chưa giảng
子曰：三年學，不至於穀，不易得也。
- 8.13笃信好学chưa giảng
子曰：篤信好學，守死善道。危邦不入，亂邦不居。天下有道則見，無道則隱。邦有道，貧且賤焉，恥也；邦無道，富且貴焉，恥也。
- 8.14不在其位chưa giảng
子曰：不在其位，不謀其政。
- 8.15师挚之始chưa giảng
子曰：師摯之始，關雎之亂，洋洋乎！盈耳哉。
- 8.16狂而不直chưa giảng
子曰：狂而不直，侗而不願，悾悾而不信，吾不知之矣。
- 8.17学如不及chưa giảng
子曰：學如不及，猶恐失之。
- 8.18巍巍乎chưa giảng
子曰：巍巍乎！舜禹之有天下也，而不與焉。
- 8.19大哉chưa giảng
子曰：大哉！堯之為君也。巍巍乎！唯天為大，唯堯則之。蕩蕩乎！民無能名焉。巍巍乎！其有成功也。煥乎！其有文章。
- 8.20舜有臣五人而天下治chưa giảng
舜有臣五人而天下治。武王曰：予有亂臣十人。孔子曰：才難，不其然乎？唐、虞之際，於斯為盛。有婦人焉，九人而已。三分天下有其二，以服事殷。周之德，其可謂至德也已矣。
- 8.21禹吾无间然矣chưa giảng
子曰：禹，吾無間然矣。菲飲食，而致孝乎鬼神；惡衣服，而致美乎黻冕；卑宮室，而盡力乎溝洫。禹，吾無間然矣。
- 9.1子罕言利与命与仁chưa giảng
子罕言利與命與仁。
- 9.2大哉孔子chưa giảng
達巷黨人曰：大哉孔子！博學而無所成名。子聞之，謂門弟子曰：吾何執？執御乎？執射乎？吾執御矣。
- 9.3麻冕chưa giảng
子曰：麻冕，禮也；今也純，儉。吾從眾。拜下，禮也；今拜乎上，泰也。雖違眾，吾從下。
- 9.4子绝四chưa giảng
子絕四：毋意，毋必，毋固，毋我。
- 9.5子畏于匡chưa giảng
子畏於匡。曰：文王既沒，文不在茲乎？天之將喪斯文也，後死者不得與於斯文也；天之未喪斯文也，匡人其如予何？
- 9.6夫子圣者与chưa giảng
大宰問於子貢曰：夫子聖者與？何其多能也？子貢曰：固天縱之將聖，又多能也。子聞之，曰：大宰知我乎？吾少也賤，故多能鄙事。君子多乎哉？不多也。牢曰：子云，吾不試，故藝。
- 9.7吾有知乎哉chưa giảng
子曰：吾有知乎哉？無知也。有鄙夫問於我，空空如也，我叩其兩端而竭焉。
- 9.8凤鸟不至chưa giảng
子曰：鳳鳥不至，河不出圖，吾已矣夫！
- 9.9子见齐衰者、冕衣裳者与瞽者chưa giảng
子見齊衰者、冕衣裳者與瞽者，見之，雖少必作；過之，必趨。
- 9.10仰之弥高chưa giảng
顏淵喟然嘆曰：仰之彌高，鑽之彌堅；瞻之在前，忽焉在後。夫子循循然善誘人，博我以文，約我以禮。欲罷不能，既竭吾才，如有所立卓爾。雖欲從之，末由也已。
- 9.11子疾病chưa giảng
子疾病，子路使門人為臣。病間，曰：久矣哉！由之行詐也，無臣而為有臣。吾誰欺？欺天乎？且予與其死於臣之手也，無寧死於二三子之手乎？且予縱不得大葬，予死於道路乎？
- 9.12有美玉于斯chưa giảng
子貢曰：有美玉於斯，韞匵而藏諸？求善賈而沽諸？子曰：沽之哉！沽之哉！我待賈者也。
- 9.13子欲居九夷chưa giảng
子欲居九夷。或曰：陋，如之何！子曰：君子居之，何陋之有？
- 9.14吾自卫反鲁chưa giảng
子曰：吾自衛反魯，然後樂正，雅頌各得其所。
- 9.15出则事公卿chưa giảng
子曰：出則事公卿，入則事父兄，喪事不敢不勉，不為酒困，何有於我哉？
- 9.16子在川上chưa giảng
子在川上，曰：逝者如斯夫！不舍晝夜。
- 9.17吾未见好德如好色者也chưa giảng
子曰：吾未見好德如好色者也。
- 9.18譬如为山chưa giảng
子曰：譬如為山，未成一簣，止，吾止也；譬如平地，雖覆一簣，進，吾往也。
- 9.19语之而不惰者chưa giảng
子曰：語之而不惰者，其回也與！
- 9.20子谓颜渊chưa giảng
子謂顏淵，曰：惜乎！吾見其進也，未見其止也。
- 9.21苗而不秀者有矣夫chưa giảng
子曰：苗而不秀者有矣夫！秀而不實者有矣夫！
- 9.22后生可畏chưa giảng
子曰：後生可畏，焉知來者之不如今也？四十、五十而無聞焉，斯亦不足畏也已。
- 9.23法语之言chưa giảng
子曰：法語之言，能無從乎？改之為貴。巽與之言，能無說乎？繹之為貴。說而不繹，從而不改，吾末如之何也已矣。
- 9.24主忠信chưa giảng
子曰：主忠信，毋友不如己者，過則勿憚改。
- 9.25三军可夺帅也chưa giảng
子曰：三軍可奪帥也，匹夫不可奪志也。
- 9.26衣敝缊袍chưa giảng
子曰：衣敝縕袍，與衣狐貉者立，而不恥者，其由也與？不忮不求，何用不臧？子路終身誦之。子曰：是道也，何足以臧？
- 9.27岁寒chưa giảng
子曰：歲寒，然後知松柏之後彫也。
- 9.28知者不惑chưa giảng
子曰：知者不惑，仁者不憂，勇者不懼。
- 9.29可与共学chưa giảng
子曰：可與共學，未可與適道；可與適道，未可與立；可與立，未可與權。
- 9.30唐棣之华chưa giảng
唐棣之華，偏其反而。豈不爾思？室是遠而。子曰：未之思也，夫何遠之有？
- 10.1孔子于乡党chưa giảng
孔子於鄉黨，恂恂如也，似不能言者。其在宗廟朝廷，便便言，唯謹爾。
- 10.2朝与下大夫言chưa giảng
朝，與下大夫言，侃侃如也；與上大夫言，誾誾如也。君在，踧踖如也。與與如也。
- 10.3君召使摈chưa giảng
君召使擯，色勃如也，足躩如也。揖所與立，左右手。衣前後，襜如也。趨進，翼如也。賓退，必復命曰：賓不顧矣。
- 10.4入公门chưa giảng
入公門，鞠躬如也，如不容。立不中門，行不履閾。過位，色勃如也，足躩如也，其言似不足者。攝齊升堂，鞠躬如也，屏氣似不息者。出，降一等，逞顏色，怡怡如也。沒階趨，翼如也。復其位，踧踖如也。
- 10.5执圭chưa giảng
執圭，鞠躬如也，如不勝。上如揖，下如授。勃如戰色，足蹜蹜，如有循。享禮，有容色。私覿，愉愉如也。
- 10.6君子不以绀緅饰chưa giảng
君子不以紺緅飾。紅紫不以為褻服。當暑，袗絺綌，必表而出之。緇衣羔裘，素衣麑裘，黃衣狐裘。褻裘長。短右袂。必有寢衣，長一身有半。狐貉之厚以居。去喪，無所不佩。非帷裳，必殺之。羔裘玄冠不以弔。吉月，必朝服而朝。
- 10.7齐必有明衣chưa giảng
齊，必有明衣，布。齊，必變食，居必遷坐。
- 10.8食不厌精chưa giảng
食不厭精，膾不厭細。食饐而餲，魚餒而肉敗，不食。色惡，不食。臭惡，不食。失飪，不食。不時，不食。割不正，不食。不得其醬，不食。肉雖多，不使勝食氣。惟酒無量，不及亂。沽酒市脯不食。不撤薑食。不多食。祭於公，不宿肉。祭肉不出三日。出三日，不食之矣。食不語，寢不言。雖疏食菜羹，瓜祭，必齊如也。
- 10.9席不正chưa giảng
席不正，不坐。
- 10.10乡人饮酒chưa giảng
鄉人飲酒，杖者出，斯出矣。鄉人儺，朝服而立於阼階。
- 10.11问人于他邦chưa giảng
問人於他邦，再拜而送之。康子饋藥，拜而受之。曰：丘未達，不敢嘗。
- 10.12厩焚chưa giảng
廄焚。子退朝，曰：傷人乎？不問馬。
- 10.13君赐食chưa giảng
君賜食，必正席先嘗之；君賜腥，必熟而薦之；君賜生，必畜之。侍食於君，君祭，先飯。疾，君視之，東首，加朝服，拖紳。君命召，不俟駕行矣。入太廟，每事問。
- 10.14朋友死chưa giảng
朋友死，無所歸。曰：於我殯。朋友之饋，雖車馬，非祭肉，不拜。
- 10.15寝不尸chưa giảng
寢不尸，居不容。見齊衰者，雖狎，必變。見冕者與瞽者，雖褻，必以貌。凶服者式之。式負版者。有盛饌，必變色而作。迅雷風烈，必變。
- 10.16升车chưa giảng
升車，必正立執綏。車中，不內顧，不疾言，不親指。
- 10.17色斯举矣chưa giảng
色斯舉矣，翔而後集。曰：山梁雌雉，時哉！時哉！子路共之，三嗅而作。
- 11.1先进于礼乐chưa giảng
子曰：先進於禮樂，野人也；後進於禮樂，君子也。如用之，則吾從先進。
- 11.2从我于陈、蔡者chưa giảng
子曰：從我於陳、蔡者，皆不及門也。德行：顏淵，閔子騫，冉伯牛，仲弓。言語：宰我，子貢。政事：冉有，季路。文學：子游，子夏。
- 11.3回也非助我者也chưa giảng
子曰：回也非助我者也，於吾言無所不說。
- 11.4孝哉闵子骞chưa giảng
子曰：孝哉閔子騫！人不間於其父母昆弟之言。
- 11.5南容三复白圭chưa giảng
南容三復白圭，孔子以其兄之子妻之。
- 11.6季康子问chưa giảng
季康子問：弟子孰為好學？孔子對曰：有顏回者好學，不幸短命死矣！今也則亡。
- 11.7颜渊死颜路请子之车以为之椁chưa giảng
顏淵死，顏路請子之車以為之槨。子曰：才不才，亦各言其子也。鯉也死，有棺而無槨。吾不徒行以為之槨。以吾從大夫之後，不可徒行也。
- 11.8颜渊死子曰噫chưa giảng
顏淵死。子曰：噫！天喪予！天喪予！
- 11.9颜渊死子哭之恸chưa giảng
顏淵死，子哭之慟。從者曰：子慟矣。曰：有慟乎？非夫人之為慟而誰為！
- 11.10颜渊死门人欲厚葬之chưa giảng
顏淵死，門人欲厚葬之，子曰：不可。門人厚葬之。子曰：回也視予猶父也，予不得視猶子也。非我也，夫二三子也。
- 11.11季路问事鬼神chưa giảng
季路問事鬼神。子曰：未能事人，焉能事鬼？敢問死。曰：未知生，焉知死？
- 11.12闵子侍侧chưa giảng
閔子侍側，誾誾如也；子路，行行如也；冉有、子貢，侃侃如也。子樂。若由也，不得其死然。
- 11.13鲁人为长府chưa giảng
魯人為長府。閔子騫曰：仍舊貫，如之何？何必改作？子曰：夫人不言，言必有中。
- 11.14由之瑟奚为于丘之门chưa giảng
子曰：由之瑟奚為於丘之門？門人不敬子路。子曰：由也升堂矣，未入於室也。
- 11.15子贡问chưa giảng
子貢問：師與商也孰賢？子曰：師也過，商也不及。曰：然則師愈與？子曰：過猶不及。
- 11.16季氏富于周公chưa giảng
季氏富於周公，而求也為之聚斂而附益之。子曰：非吾徒也。小子鳴鼓而攻之，可也。
- 11.18回也其庶乎chưa giảng
子曰：回也其庶乎，屢空。賜不受命，而貨殖焉，億則屢中。
- 11.19子张问善人之道chưa giảng
子張問善人之道。子曰：不踐跡，亦不入於室。
- 11.20论笃是与chưa giảng
子曰：論篤是與，君子者乎？色莊者乎？
- 11.21子路问chưa giảng
子路問：聞斯行諸？子曰：有父兄在，如之何其聞斯行之？冉有問：聞斯行諸？子曰：聞斯行之。公西華曰：由也問聞斯行諸，子曰有父兄在；求也問聞斯行諸，子曰聞斯行之。赤也惑，敢問。子曰：求也退，故進之；由也兼人，故退之。
- 11.22子畏于匡chưa giảng
子畏於匡，顏淵後。子曰：吾以女為死矣。曰：子在，回何敢死？
- 11.23季子然问chưa giảng
季子然問：仲由、冉求可謂大臣與？子曰：吾以子為異之問，曾由與求之問。所謂大臣者：以道事君，不可則止。今由與求也，可謂具臣矣。曰：然則從之者與？子曰：弒父與君，亦不從也。
- 11.24子路使子羔为费宰chưa giảng
子路使子羔為費宰。子曰：賊夫人之子。子路曰：有民人焉，有社稷焉。何必讀書，然後為學？子曰：是故惡夫佞者。
- 11.25子路、曾皙、冉有、公西华侍坐chưa giảng
子路、曾皙、冉有、公西華侍坐。子曰：以吾一日長乎爾，毋吾以也。居則曰：不吾知也！如或知爾，則何以哉？子路率爾而對曰：千乘之國，攝乎大國之間，加之以師旅，因之以饑饉；由也為之，比及三年，可使有勇，且知方也。夫子哂之。求！爾何如？對曰：方六七十，如五六十，求也為之，比及三年，可使足民。如其禮樂，以俟君子。赤！爾何如？對曰：非曰能之，願學焉。宗廟之事，如會同，端章甫，願為小相焉。點！爾何如？鼓瑟希，鏗爾，舍瑟而作。對曰：異乎三子者之撰。子曰：何傷乎？亦各言其志也。曰：莫春者，春服既成。冠者五六人，童子六七人，浴乎沂，風乎舞雩，詠而歸。夫子喟然嘆曰：吾與點也！三子者出，曾皙後。曾皙曰：夫三子者之言何如？子曰：亦各言其志也已矣。曰：夫子何哂由也？曰：為國以禮，其言不讓，是故哂之。唯求則非邦也與？安見方六七十如五六十而非邦也者？唯赤則非邦也與？宗廟會同，非諸侯而何？赤也為之小，孰能為之大？
- 12.1颜渊问仁chưa giảng
顏淵問仁。子曰：克己復禮為仁。一日克己復禮，天下歸仁焉。為仁由己，而由人乎哉？顏淵曰：請問其目。子曰：非禮勿視，非禮勿聽，非禮勿言，非禮勿動。顏淵曰：回雖不敏，請事斯語矣。
- 12.2仲弓问仁chưa giảng
仲弓問仁。子曰：出門如見大賓，使民如承大祭。己所不欲，勿施於人。在邦無怨，在家無怨。仲弓曰：雍雖不敏，請事斯語矣。
- 12.3司马牛问仁chưa giảng
司馬牛問仁。子曰：仁者其言也訒。曰：其言也訒，斯謂之仁已乎？子曰：為之難，言之得無訒乎？
- 12.4司马牛问君子chưa giảng
司馬牛問君子。子曰：君子不憂不懼。曰：不憂不懼，斯謂之君子已乎？子曰：內省不疚，夫何憂何懼？
- 12.6子张问明chưa giảng
子張問明。子曰：浸潤之譖，膚受之愬，不行焉；可謂明也已矣。浸潤之譖，膚受之愬，不行焉；可謂遠也已矣。
- 12.7子贡问政chưa giảng
子貢問政。子曰：足食。足兵。民信之矣。子貢曰：必不得已而去，於斯三者何先？曰：去兵。子貢曰：必不得已而去，於斯二者何先？曰：去食。自古皆有死，民無信不立。
- 12.10子张问崇德、辨惑chưa giảng
子張問崇德、辨惑。子曰：主忠信，徙義，崇德也。愛之欲其生，惡之欲其死。既欲其生，又欲其死，是惑也。誠不以富，亦祗以異。
- 12.11齐景公问政于孔子chưa giảng
齊景公問政於孔子。孔子對曰：君君，臣臣，父父，子子。公曰：善哉！信如君不君，臣不臣，父不父，子不子，雖有粟，吾得而食諸？
- 12.12片言可以折狱者chưa giảng
子曰：片言可以折獄者，其由也與？子路無宿諾。
- 12.13听讼chưa giảng
子曰：聽訟，吾猶人也，必也使無訟乎！
- 12.14子张问政chưa giảng
子張問政。子曰：居之無倦，行之以忠。
- 12.15博学于文chưa giảng
子曰：博學於文，約之以禮，亦可以弗畔矣夫！
- 12.16君子成人之美chưa giảng
子曰：君子成人之美，不成人之惡。小人反是。
- 12.17季康子问政于孔子chưa giảng
季康子問政於孔子。孔子對曰：政者，正也。子帥以正，孰敢不正？
- 12.18季康子患盗chưa giảng
季康子患盜，問於孔子。孔子對曰：苟子之不欲，雖賞之不竊。
- 12.19如杀无道chưa giảng
季康子問政於孔子曰：如殺無道，以就有道，何如？孔子對曰：子為政，焉用殺？子欲善，而民善矣。君子之德風，小人之德草。草上之風，必偃。
- 12.20子张问chưa giảng
子張問：士何如斯可謂之達矣？子曰：何哉，爾所謂達者？子張對曰：在邦必聞，在家必聞。子曰：是聞也，非達也。夫達也者，質直而好義，察言而觀色，慮以下人。在邦必達，在家必達。夫聞也者，色取仁而行違，居之不疑。在邦必聞，在家必聞。
- 12.21樊迟从游于舞雩之下chưa giảng
樊遲從遊於舞雩之下，曰：敢問崇德、修慝、辨惑。子曰：善哉問！先事後得，非崇德與？攻其惡，無攻人之惡，非修慝與？一朝之忿，忘其身，以及其親，非惑與？
- 12.22樊迟问仁chưa giảng
樊遲問仁。子曰：愛人。問知。子曰：知人。樊遲未達。子曰：舉直錯諸枉，能使枉者直。樊遲退，見子夏。曰：鄉也，吾見於夫子而問知，子曰：舉直錯諸枉，能使枉者直。何謂也？子夏曰：富哉言乎！舜有天下，選於眾，舉皋陶，不仁者遠矣。湯有天下，選於眾，舉伊尹，不仁者遠矣。
- 12.23子贡问友chưa giảng
子貢問友。子曰：忠告而善道之，不可則止，毋自辱焉。
- 13.1子路问政chưa giảng
子路問政。子曰：先之，勞之。請益。曰：無倦。
- 13.2仲弓为季氏宰chưa giảng
仲弓為季氏宰，問政。子曰：先有司，赦小過，舉賢才。曰：焉知賢才而舉之？曰：舉爾所知。爾所不知，人其舍諸？
- 13.3卫君待子而为政chưa giảng
子路曰：衛君待子而為政，子將奚先？子曰：必也，正名乎？子路曰：有是哉，子之迂也。奚其正？子曰：野哉由也！君子於其所不知，蓋闕如也。名不正，則言不順；言不順，則事不成；事不成，則禮樂不興；禮樂不興，則刑罰不中；刑罰不中，則民無所措手足。故君子名之必可言也，言之必可行也。君子於其言，無所苟而已矣。
- 13.4樊迟请学稼chưa giảng
樊遲請學稼，子曰：吾不如老農。請學為圃。曰：吾不如老圃。樊遲出。子曰：小人哉，樊須也！上好禮，則民莫敢不敬；上好義，則民莫敢不服；上好信，則民莫敢不用情。夫如是，則四方之民襁負其子而至矣，焉用稼？
- 13.5诵诗三百chưa giảng
子曰：誦詩三百，授之以政，不達；使於四方，不能專對；雖多，亦奚以為？
- 13.6其身正chưa giảng
子曰：其身正，不令而行；其身不正，雖令不從。
- 13.7鲁卫之政chưa giảng
子曰：魯衛之政，兄弟也。
- 13.8子谓卫公子荆chưa giảng
子謂衛公子荊，善居室。始有，曰：苟合矣。少有，曰：苟完矣。富有，曰：苟美矣。
- 13.9子适卫chưa giảng
子適衛，冉有僕。子曰：庶矣哉！冉有曰：既庶矣，又何加焉？曰：富之。曰：既富矣，又何加焉？曰：教之。
- 13.10苟有用我者chưa giảng
子曰：苟有用我者，期月而已可也，三年有成。
- 13.11善人为邦百年chưa giảng
子曰：善人為邦百年，亦可以勝殘去殺矣。誠哉是言也！
- 13.12如有王者chưa giảng
子曰：如有王者，必世而後仁。
- 13.13苟正其身矣chưa giảng
子曰：苟正其身矣，於從政乎何有？不能正其身，如正人何？
- 13.14冉子退朝chưa giảng
冉子退朝。子曰：何晏也？對曰：有政。子曰：其事也。如有政，雖不吾以，吾其與聞之。
- 13.15定公问chưa giảng
定公問：一言而可以興邦，有諸？孔子對曰：言不可以若是其幾也。人之言曰：為君難，為臣不易。如知為君之難也，不幾乎一言而興邦乎？曰：一言而喪邦，有諸？孔子對曰：言不可以若是其幾也。人之言曰：予無樂乎為君，唯其言而莫予違也。如其善而莫之違也，不亦善乎？如不善而莫之違也，不幾乎一言而喪邦乎？
- 13.16叶公问政chưa giảng
葉公問政。子曰：近者說，遠者來。
- 13.17子夏为莒父宰chưa giảng
子夏為莒父宰，問政。子曰：無欲速，無見小利。欲速，則不達；見小利，則大事不成。
- 13.18吾党有直躬者chưa giảng
葉公語孔子曰：吾黨有直躬者，其父攘羊，而子證之。孔子曰：吾黨之直者異於是。父為子隱，子為父隱，直在其中矣。
- 13.19樊迟问仁chưa giảng
樊遲問仁。子曰：居處恭，執事敬，與人忠。雖之夷狄，不可棄也。
- 13.20何如斯可谓之士矣子曰行己有耻chưa giảng
子貢問曰：何如斯可謂之士矣？子曰：行己有恥，使於四方，不辱君命，可謂士矣。曰：敢問其次。曰：宗族稱孝焉，鄉黨稱弟焉。曰：敢問其次。曰：言必信，行必果，硜硜然小人哉！抑亦可以為次矣。曰：今之從政者何如？子曰：噫！斗筲之人，何足算也。
- 13.21不得中行而与之chưa giảng
子曰：不得中行而與之，必也狂狷乎！狂者進取，狷者有所不為也。
- 13.22人而无恒chưa giảng
子曰：南人有言曰：人而無恆，不可以作巫醫。善夫！不恆其德，或承之羞。子曰：不占而已矣。
- 13.23君子和而不同chưa giảng
子曰：君子和而不同，小人同而不和。
- 13.24乡人皆好之chưa giảng
子貢問曰：鄉人皆好之，何如？子曰：未可也。鄉人皆惡之，何如？子曰：未可也。不如鄉人之善者好之，其不善者惡之。
- 13.25君子易事而难说也chưa giảng
子曰：君子易事而難說也：說之不以道，不說也；及其使人也，器之。小人難事而易說也：說之雖不以道，說也；及其使人也，求備焉。
- 13.26君子泰而不骄chưa giảng
子曰：君子泰而不驕，小人驕而不泰。
- 13.27刚毅、木讷chưa giảng
子曰：剛毅、木訥，近仁。
- 13.28何如斯可谓之士矣子曰切切、偲chưa giảng
子路問曰：何如斯可謂之士矣？子曰：切切、偲偲、怡怡如也，可謂士矣。朋友切切、偲偲，兄弟怡怡。
- 13.29善人教民七年chưa giảng
子曰：善人教民七年，亦可以即戎矣。
- 13.30以不教民战chưa giảng
子曰：以不教民戰，是謂棄之。
- 14.1宪问耻chưa giảng
憲問恥。子曰：邦有道，穀；邦無道，穀，恥也。
- 14.2克、伐、怨、欲不行焉chưa giảng
克、伐、怨、欲不行焉，可以為仁矣？子曰：可以為難矣，仁則吾不知也。
- 14.3士而怀居chưa giảng
子曰：士而懷居，不足以為士矣。
- 14.4邦有道chưa giảng
子曰：邦有道，危言危行；邦無道，危行言孫。
- 14.5有德者必有言chưa giảng
子曰：有德者必有言，有言者不必有德；仁者必有勇，勇者不必有仁。
- 14.6羿善射chưa giảng
南宮适問於孔子曰：羿善射，奡盪舟，俱不得其死然；禹稷躬稼，而有天下。夫子不答，南宮适出。子曰：君子哉若人！尚德哉若人！
- 14.7君子而不仁者有矣夫chưa giảng
子曰：君子而不仁者有矣夫，未有小人而仁者也。
- 14.8爱之chưa giảng
子曰：愛之，能勿勞乎？忠焉，能勿誨乎？
- 14.9为命chưa giảng
子曰：為命：裨諶草創之，世叔討論之，行人子羽修飾之，東里子產潤色之。
- 14.10或问子产chưa giảng
或問子產。子曰：惠人也。問子西。曰：彼哉！彼哉！問管仲。曰：人也。奪伯氏駢邑三百，飯疏食，沒齒無怨言。
- 14.11贫而无怨难chưa giảng
子曰：貧而無怨難，富而無驕易。
- 14.12孟公绰为赵魏老则优chưa giảng
子曰：孟公綽為趙魏老則優，不可以為滕薛大夫。
- 14.13子路问成人chưa giảng
子路問成人。子曰：若臧武仲之知，公綽之不欲，卞莊子之勇，冉求之藝，文之以禮樂，亦可以為成人矣。曰：今之成人者何必然？見利思義，見危授命，久要不忘平生之言，亦可以為成人矣。
- 14.14信乎chưa giảng
子問公叔文子於公明賈曰：信乎，夫子不言、不笑、不取乎？公明賈對曰：以告者過也。夫子時然後言，人不厭其言；樂然後笑，人不厭其笑；義然後取，人不厭其取。子曰：其然，豈其然乎？
- 14.15臧武仲以防求为后于鲁chưa giảng
子曰：臧武仲以防求為後於魯，雖曰不要君，吾不信也。
- 14.16晋文公谲而不正chưa giảng
子曰：晉文公譎而不正，齊桓公正而不譎。
- 14.17桓公杀公子纠chưa giảng
子路曰：桓公殺公子糾，召忽死之，管仲不死。曰：未仁乎？子曰：桓公九合諸侯，不以兵車，管仲之力也。如其仁！如其仁！
- 14.18管仲非仁者与chưa giảng
子貢曰：管仲非仁者與？桓公殺公子糾，不能死，又相之。子曰：管仲相桓公，霸諸侯，一匡天下，民到於今受其賜。微管仲，吾其被髮左衽矣。豈若匹夫匹婦之為諒也，自經於溝瀆而莫之知也。
- 14.19公叔文子之臣大夫僎chưa giảng
公叔文子之臣大夫僎，與文子同升諸公。子聞之曰：可以為文矣。
- 14.20子言卫灵公之无道也chưa giảng
子言衛靈公之無道也，康子曰：夫如是，奚而不喪？孔子曰：仲叔圉治賓客，祝鮀治宗廟，王孫賈治軍旅。夫如是，奚其喪？
- 14.21其言之不怍chưa giảng
子曰：其言之不怍，則為之也難。
- 14.22陈成子弑简公chưa giảng
陳成子弒簡公。孔子沐浴而朝，告於哀公曰：陳恆弒其君，請討之。公曰：告夫三子！孔子曰：以吾從大夫之後，不敢不告也。君曰告夫三子者。之三子告，不可。孔子曰：以吾從大夫之後，不敢不告也。
- 14.23子路问事君chưa giảng
子路問事君。子曰：勿欺也，而犯之。
- 14.24君子上达chưa giảng
子曰：君子上達，小人下達。
- 14.25古之学者为己chưa giảng
子曰：古之學者為己，今之學者為人。
- 14.26蘧伯玉使人于孔子chưa giảng
蘧伯玉使人於孔子。孔子與之坐而問焉，曰：夫子何為？對曰：夫子欲寡其過而未能也。使者出。子曰：使乎！使乎！
- 14.27不在其位chưa giảng
子曰：不在其位，不謀其政。
- 14.28君子思不出其位chưa giảng
曾子曰：君子思不出其位。
- 14.29君子耻其言而过其行chưa giảng
子曰：君子恥其言而過其行。
- 14.30君子道者三chưa giảng
子曰：君子道者三，我無能焉：仁者不憂，知者不惑，勇者不懼。子貢曰：夫子自道也。
- 14.31子贡方人chưa giảng
子貢方人。子曰：賜也賢乎哉？夫我則不暇。
- 14.32不患人之不己知chưa giảng
子曰：不患人之不己知，患其不能也。
- 14.33不逆诈chưa giảng
子曰：不逆詐，不億不信。抑亦先覺者，是賢乎！
- 14.34丘何为是栖栖者与chưa giảng
微生畝謂孔子曰：丘，何為是棲棲者與？無乃為佞乎？孔子曰：非敢為佞也，疾固也。
- 14.35骥不称其力chưa giảng
子曰：驥不稱其力，稱其德也。
- 14.36以德报怨chưa giảng
或曰：以德報怨，何如？子曰：何以報德？以直報怨，以德報德。
- 14.37莫我知也夫chưa giảng
子曰：莫我知也夫！子貢曰：何為其莫知子也？子曰：不怨天，不尤人。下學而上達。知我者其天乎！
- 14.38公伯寮愬子路于季孙chưa giảng
公伯寮愬子路於季孫。子服景伯以告，曰：夫子固有惑志於公伯寮，吾力猶能肆諸市朝。子曰：道之將行也與？命也。道之將廢也與？命也。公伯寮其如命何！
- 14.39贤者辟世chưa giảng
子曰：賢者辟世，其次辟地，其次辟色，其次辟言。
- 14.40作者七人矣chưa giảng
子曰：作者七人矣。
- 14.41子路宿于石门chưa giảng
子路宿於石門。晨門曰：奚自？子路曰：自孔氏。曰：是知其不可而為之者與？
- 14.42子击磬于卫chưa giảng
子擊磬於衛。有荷蕢而過孔氏之門者，曰：有心哉！擊磬乎！既而曰：鄙哉！硜硜乎！莫己知也，斯已而已矣。深則厲，淺則揭。子曰：果哉！末之難矣。
- 14.43书云chưa giảng
子張曰：書云：高宗諒陰，三年不言。何謂也？子曰：何必高宗，古之人皆然。君薨，百官總己以聽於冢宰三年。
- 14.44上好礼chưa giảng
子曰：上好禮，則民易使也。
- 14.45子路问君子chưa giảng
子路問君子。子曰：修己以敬。曰：如斯而已乎？曰：修己以安人。曰：如斯而已乎？曰：修己以安百姓。修己以安百姓，堯舜其猶病諸！
- 14.46原壤夷俟chưa giảng
原壤夷俟。子曰：幼而不孫弟，長而無述焉，老而不死，是為賊！以杖叩其脛。
- 14.47阙党童子将命chưa giảng
闕黨童子將命。或問之曰：益者與？子曰：吾見其居於位也，見其與先生並行也。非求益者也，欲速成者也。
- 15.1卫灵公问陈于孔子chưa giảng
衛靈公問陳於孔子。孔子對曰：俎豆之事，則嘗聞之矣；軍旅之事，未之學也。明日遂行。在陳絕糧，從者病，莫能興。子路慍見曰：君子亦有窮乎？子曰：君子固窮，小人窮斯濫矣。
- 15.2赐也chưa giảng
子曰：賜也，女以予為多學而識之者與？對曰：然，非與？曰：非也，予一以貫之。
- 15.3由知德者鲜矣chưa giảng
子曰：由！知德者鮮矣。
- 15.4无为而治者chưa giảng
子曰：無為而治者，其舜也與？夫何為哉？恭己正南面而已矣。
- 15.5子张问行chưa giảng
子張問行。子曰：言忠信，行篤敬，雖蠻貊之邦行矣；言不忠信，行不篤敬，雖州里行乎哉？立，則見其參於前也；在輿，則見其倚于衡也。夫然後行。子張書諸紳。
- 15.6直哉史鱼chưa giảng
子曰：直哉史魚！邦有道，如矢；邦無道，如矢。君子哉蘧伯玉！邦有道，則仕；邦無道，則可卷而懷之。
- 15.7可与言而不与之言chưa giảng
子曰：可與言而不與之言，失人；不可與言而與之言，失言。知者不失人，亦不失言。
- 15.8志士仁人chưa giảng
子曰：志士仁人，無求生以害仁，有殺身以成仁。
- 15.9子贡问为仁chưa giảng
子貢問為仁。子曰：工欲善其事，必先利其器。居是邦也，事其大夫之賢者，友其士之仁者。
- 15.10颜渊问为邦chưa giảng
顏淵問為邦。子曰：行夏之時，乘殷之輅，服周之冕，樂則韶舞。放鄭聲，遠佞人。鄭聲淫，佞人殆。
- 15.11人无远虑chưa giảng
子曰：人無遠慮，必有近憂。
- 15.12已矣乎chưa giảng
子曰：已矣乎！吾未見好德如好色者也。
- 15.13臧文仲其窃位者与chưa giảng
子曰：臧文仲其竊位者與？知柳下惠之賢，而不與立也。
- 15.14躬自厚而薄责于人chưa giảng
子曰：躬自厚而薄責於人，則遠怨矣。
- 15.15不曰如之何如之何者chưa giảng
子曰：不曰如之何如之何者，吾末如之何也已矣。
- 15.16群居终日chưa giảng
子曰：群居終日，言不及義，好行小慧，難矣哉！
- 15.17君子义以为质chưa giảng
子曰：君子義以為質，禮以行之，孫以出之，信以成之。君子哉！
- 15.18君子病无能焉chưa giảng
子曰：君子病無能焉，不病人之不己知也。
- 15.19君子疾没世而名不称焉chưa giảng
子曰：君子疾沒世而名不稱焉。
- 15.20君子求诸己chưa giảng
子曰：君子求諸己，小人求諸人。
- 15.21君子矜而不争chưa giảng
子曰：君子矜而不爭，群而不黨。
- 15.22君子不以言举人chưa giảng
子曰：君子不以言舉人，不以人廢言。
- 15.23有一言而可以终身行之者乎chưa giảng
子貢問曰：有一言而可以終身行之者乎？子曰：其恕乎！己所不欲，勿施於人。
- 15.24吾之于人也chưa giảng
子曰：吾之於人也，誰毀誰譽？如有所譽者，其有所試矣。斯民也，三代之所以直道而行也。
- 15.25吾犹及史之阙文也chưa giảng
子曰：吾猶及史之闕文也，有馬者借人乘之。今亡矣夫！
- 15.26巧言乱德chưa giảng
子曰：巧言亂德，小不忍則亂大謀。
- 15.27众恶之chưa giảng
子曰：眾惡之，必察焉；眾好之，必察焉。
- 15.28人能弘道chưa giảng
子曰：人能弘道，非道弘人。
- 15.29过而不改chưa giảng
子曰：過而不改，是謂過矣。
- 15.30吾尝终日不食chưa giảng
子曰：吾嘗終日不食，終夜不寢，以思，無益，不如學也。
- 15.31君子谋道不谋食chưa giảng
子曰：君子謀道不謀食。耕也，餒在其中矣；學也，祿在其中矣。君子憂道不憂貧。
- 15.32知及之chưa giảng
子曰：知及之，仁不能守之；雖得之，必失之。知及之，仁能守之，不莊以涖之，則民不敬。知及之，仁能守之，莊以涖之，動之不以禮，未善也。
- 15.33君子不可小知chưa giảng
子曰：君子不可小知，而可大受也；小人不可大受，而可小知也。
- 15.34民之于仁也chưa giảng
子曰：民之於仁也，甚於水火。水火，吾見蹈而死者矣，未見蹈仁而死者也。
- 15.35当仁不让于师chưa giảng
子曰：當仁不讓於師。
- 15.36君子贞而不谅chưa giảng
子曰：君子貞而不諒。
- 15.37事君chưa giảng
子曰：事君，敬其事而後其食。
- 15.38有教无类chưa giảng
子曰：有教無類。
- 15.39道不同chưa giảng
子曰：道不同，不相為謀。
- 15.40辞达而已矣chưa giảng
子曰：辭達而已矣。
- 15.41师冕见chưa giảng
師冕見，及階，子曰：階也。及席，子曰：席也。皆坐，子告之曰：某在斯，某在斯。師冕出。子張問曰：與師言之道與？子曰：然。固相師之道也。
- 16.1季氏将伐颛臾chưa giảng
季氏將伐顓臾。冉有、季路見於孔子曰：季氏將有事於顓臾。孔子曰：求！無乃爾是過與？夫顓臾，昔者先王以為東蒙主，且在邦域之中矣，是社稷之臣也。何以伐為？冉有曰：夫子欲之，吾二臣者皆不欲也。孔子曰：求！周任有言曰：陳力就列，不能者止。危而不持，顛而不扶，則將焉用彼相矣？且爾言過矣。虎兕出於柙，龜玉毀於櫝中，是誰之過與？冉有曰：今夫顓臾，固而近於費。今不取，後世必為子孫憂。孔子曰：求！君子疾夫舍曰欲之，而必為之辭。丘也聞有國有家者，不患寡而患不均，不患貧而患不安。蓋均無貧，和無寡，安無傾。夫如是，故遠人不服，則修文德以來之。既來之，則安之。今由與求也，相夫子，遠人不服而不能來也；邦分崩離析而不能守也。而謀動干戈於邦內。吾恐季孫之憂，不在顓臾，而在蕭牆之內也。
- 16.2天下有道chưa giảng
孔子曰：天下有道，則禮樂征伐自天子出；天下無道，則禮樂征伐自諸侯出。自諸侯出，蓋十世希不失矣；自大夫出，五世希不失矣；陪臣執國命，三世希不失矣。天下有道，則政不在大夫。天下有道，則庶人不議。
- 16.3禄之去公室chưa giảng
孔子曰：祿之去公室，五世矣；政逮於大夫，四世矣；故夫三桓之子孫，微矣。
- 16.4益者三友chưa giảng
孔子曰：益者三友，損者三友。友直，友諒，友多聞，益矣。友便辟，友善柔，友便佞，損矣。
- 16.5益者三乐chưa giảng
孔子曰：益者三樂，損者三樂。樂節禮樂，樂道人之善，樂多賢友，益矣。樂驕樂，樂佚遊，樂宴樂，損矣。
- 16.6侍于君子有三愆chưa giảng
孔子曰：侍於君子有三愆：言未及之而言謂之躁，言及之而不言謂之隱，未見顏色而言謂之瞽。
- 16.7君子有三戒chưa giảng
孔子曰：君子有三戒：少之時，血氣未定，戒之在色；及其壯也，血氣方剛，戒之在鬥；及其老也，血氣既衰，戒之在得。
- 16.8君子有三畏chưa giảng
孔子曰：君子有三畏：畏天命，畏大人，畏聖人之言。小人不知天命而不畏也，狎大人，侮聖人之言。
- 16.9生而知之者chưa giảng
孔子曰：生而知之者，上也；學而知之者，次也；困而學之，又其次也；困而不學，民斯為下矣。
- 16.10君子有九思chưa giảng
孔子曰：君子有九思：視思明，聽思聰，色思溫，貌思恭，言思忠，事思敬，疑思問，忿思難，見得思義。
- 16.11见善如不及chưa giảng
孔子曰：見善如不及，見不善如探湯。吾見其人矣，吾聞其語矣。隱居以求其志，行義以達其道。吾聞其語矣，未見其人也。
- 16.13子亦有异闻乎chưa giảng
陳亢問於伯魚曰：子亦有異聞乎？對曰：未也。嘗獨立，鯉趨而過庭。曰：學詩乎？對曰：未也。不學詩，無以言。鯉退而學詩。他日又獨立，鯉趨而過庭。曰：學禮乎？對曰：未也。不學禮，無以立。鯉退而學禮。聞斯二者。陳亢退而喜曰：問一得三，聞詩，聞禮，又聞君子之遠其子也。
- 17.1阳货欲见孔子chưa giảng
陽貨欲見孔子，孔子不見，歸孔子豚。孔子時其亡也，而往拜之，遇諸塗。謂孔子曰：來！予與爾言。曰：懷其寶而迷其邦，可謂仁乎？曰：不可。好從事而亟失時，可謂知乎？曰：不可。日月逝矣，歲不我與。孔子曰：諾。吾將仕矣。
- 17.2性相近也chưa giảng
子曰：性相近也，習相遠也。
- 17.3唯上知与下愚不移chưa giảng
子曰：唯上知與下愚不移。
- 17.4子之武城chưa giảng
子之武城，聞絃歌之聲。夫子莞爾而笑，曰：割雞焉用牛刀？子游對曰：昔者偃也聞諸夫子曰：君子學道則愛人，小人學道則易使也。子曰：二三子！偃之言是也。前言戲之耳。
- 17.5公山弗扰以费畔chưa giảng
公山弗擾以費畔，召，子欲往。子路不說，曰：末之也已，何必公山氏之之也。子曰：夫召我者而豈徒哉？如有用我者，吾其為東周乎？
- 17.6子张问仁于孔子chưa giảng
子張問仁於孔子。孔子曰：能行五者於天下，為仁矣。請問之。曰：恭、寬、信、敏、惠。恭則不侮，寬則得眾，信則人任焉，敏則有功，惠則足以使人。
- 17.7佛肸召chưa giảng
佛肸召，子欲往。子路曰：昔者由也聞諸夫子曰：親於其身為不善者，君子不入也。佛肸以中牟畔，子之往也，如之何！子曰：然。有是言也。不曰堅乎，磨而不磷；不曰白乎，涅而不緇。吾豈匏瓜也哉？焉能繫而不食？
- 17.8由也chưa giảng
子曰：由也，女聞六言六蔽矣乎？對曰：未也。居！吾語女。好仁不好學，其蔽也愚；好知不好學，其蔽也蕩；好信不好學，其蔽也賊；好直不好學，其蔽也絞；好勇不好學，其蔽也亂；好剛不好學，其蔽也狂。
- 17.9小子chưa giảng
子曰：小子！何莫學夫詩？詩，可以興，可以觀，可以群，可以怨。邇之事父，遠之事君。多識於鳥獸草木之名。
- 17.10女为周南召南矣乎chưa giảng
子謂伯魚曰：女為周南召南矣乎？人而不為周南召南，其猶正牆面而立也與？
- 17.11礼云礼云chưa giảng
子曰：禮云禮云，玉帛云乎哉？樂云樂云，鐘鼓云乎哉？
- 17.12色厉而内荏chưa giảng
子曰：色厲而內荏，譬諸小人，其猶穿窬之盜也與？
- 17.13乡原chưa giảng
子曰：鄉原，德之賊也。
- 17.14道听而涂说chưa giảng
子曰：道聽而塗說，德之棄也。
- 17.15鄙夫可与事君也与哉chưa giảng
子曰：鄙夫可與事君也與哉？其未得之也，患得之；既得之，患失之。苟患失之，無所不至矣。
- 17.16古者民有三疾chưa giảng
子曰：古者民有三疾，今也或是之亡也。古之狂也肆，今之狂也蕩；古之矜也廉，今之矜也忿戾；古之愚也直，今之愚也詐而已矣。
- 17.17巧言令色chưa giảng
子曰：巧言令色，鮮矣仁。
- 17.18恶紫之夺朱也chưa giảng
子曰：惡紫之奪朱也，惡鄭聲之亂雅樂也，惡利口之覆邦家者。
- 17.19予欲无言chưa giảng
子曰：予欲無言。子貢曰：子如不言，則小子何述焉？子曰：天何言哉？四時行焉，百物生焉，天何言哉？
- 17.20孺悲欲见孔子chưa giảng
孺悲欲見孔子，孔子辭以疾。將命者出戶，取瑟而歌。使之聞之。
- 17.21宰我问chưa giảng
宰我問：三年之喪，期已久矣。君子三年不為禮，禮必壞；三年不為樂，樂必崩。舊穀既沒，新穀既升，鑽燧改火，期可已矣。子曰：食夫稻，衣夫錦，於女安乎？曰：安。女安則為之！夫君子之居喪，食旨不甘，聞樂不樂，居處不安，故不為也。今女安，則為之！宰我出。子曰：予之不仁也！子生三年，然後免於父母之懷。夫三年之喪，天下之通喪也。予也有三年之愛於其父母乎？
- 17.22饱食终日chưa giảng
子曰：飽食終日，無所用心，難矣哉！不有博弈者乎，為之猶賢乎已。
- 17.23君子尚勇乎chưa giảng
子路曰：君子尚勇乎？子曰：君子義以為上。君子有勇而無義為亂，小人有勇而無義為盜。
- 17.24君子亦有恶乎chưa giảng
子貢曰：君子亦有惡乎？子曰：有惡：惡稱人之惡者，惡居下流而訕上者，惡勇而無禮者，惡果敢而窒者。曰：賜也亦有惡乎？惡徼以為知者，惡不孫以為勇者，惡訐以為直者。
- 17.25唯女子与小人为难养也chưa giảng
子曰：唯女子與小人為難養也，近之則不孫，遠之則怨。
- 17.26年四十而见恶焉chưa giảng
子曰：年四十而見惡焉，其終也已。
- 18.1微子去之chưa giảng
微子去之，箕子為之奴，比干諫而死。孔子曰：殷有三仁焉。
- 18.3齐景公待孔子chưa giảng
齊景公待孔子，曰：若季氏則吾不能，以季、孟之閒待之。曰：吾老矣，不能用也。孔子行。
- 18.4齐人归女乐chưa giảng
齊人歸女樂，季桓子受之。三日不朝，孔子行。
- 18.5凤兮chưa giảng
楚狂接輿歌而過孔子曰：鳳兮！鳳兮！何德之衰？往者不可諫，來者猶可追。已而，已而！今之從政者殆而！孔子下，欲與之言。趨而辟之，不得與之言。
- 18.6长沮、桀溺耦而耕chưa giảng
長沮、桀溺耦而耕，孔子過之，使子路問津焉。長沮曰：夫執輿者為誰？子路曰：為孔丘。曰：是魯孔丘與？曰：是也。曰：是知津矣。問於桀溺，桀溺曰：子為誰？曰：為仲由。曰：是魯孔丘之徒與？對曰：然。曰：滔滔者天下皆是也，而誰以易之？且而與其從辟人之士也，豈若從辟世之士哉？耰而不輟。子路行以告。夫子憮然曰：鳥獸不可與同群，吾非斯人之徒與而誰與？天下有道，丘不與易也。
- 18.7子路从而后chưa giảng
子路從而後，遇丈人，以杖荷蓧。子路問曰：子見夫子乎？丈人曰：四體不勤，五穀不分。孰為夫子？植其杖而芸。子路拱而立。止子路宿，殺雞為黍而食之，見其二子焉。明日，子路行以告。子曰：隱者也。使子路反見之。至則行矣。子路曰：不仕無義。長幼之節，不可廢也；君臣之義，如之何其廢之？欲潔其身，而亂大倫。君子之仕也，行其義也。道之不行，已知之矣。
- 18.8逸民chưa giảng
逸民：伯夷、叔齊、虞仲、夷逸、朱張、柳下惠、少連。子曰：不降其志，不辱其身，伯夷、叔齊與？謂：柳下惠、少連，降志辱身矣。言中倫，行中慮，其斯而已矣。謂：虞仲、夷逸，隱居放言。身中清，廢中權。我則異於是，無可無不可。
- 19.17吾闻诸夫子人未有自致者也chưa giảng
曾子曰：吾聞諸夫子：人未有自致者也，必也親喪乎！
- 19.18吾闻诸夫子孟庄子之孝也chưa giảng
曾子曰：吾聞諸夫子：孟莊子之孝也，其他可能也；其不改父之臣，與父之政，是難能也。
- 19.22仲尼焉学chưa giảng
衛公孫朝問於子貢曰：仲尼焉學？子貢曰：文武之道，未墜於地，在人。賢者識其大者，不賢者識其小者，莫不有文武之道焉。夫子焉不學？而亦何常師之有？
- 19.23叔孙武叔语大夫于朝chưa giảng
叔孫武叔語大夫於朝，曰：子貢賢於仲尼。子服景伯以告子貢。子貢曰：譬之宮牆，賜之牆也及肩，窺見室家之好。夫子之牆數仞，不得其門而入，不見宗廟之美，百官之富。得其門者或寡矣。夫子之云，不亦宜乎！
- 19.24叔孙武叔毁仲尼chưa giảng
叔孫武叔毀仲尼。子貢曰：無以為也，仲尼不可毀也。他人之賢者，丘陵也，猶可逾也；仲尼，日月也，無得而逾焉。人雖欲自絕，其何傷於日月乎？多見其不知量也！
- 19.25子为恭也chưa giảng
陳子禽謂子貢曰：子為恭也，仲尼豈賢於子乎？子貢曰：君子一言以為知，一言以為不知，言不可不慎也。夫子之不可及也，猶天之不可階而升也。夫子之得邦家者，所謂立之斯立，道之斯行，綏之斯來，動之斯和。其生也榮，其死也哀，如之何其可及也。
- 20.2何如斯可以从政矣chưa giảng
子張問於孔子曰：何如斯可以從政矣？子曰：尊五美，屏四惡，斯可以從政矣。子張曰：何謂五美？子曰：君子惠而不費，勞而不怨，欲而不貪，泰而不驕，威而不猛。子張曰：何謂惠而不費？子曰：因民之所利而利之，斯不亦惠而不費乎？擇可勞而勞之，又誰怨？欲仁而得仁，又焉貪？君子無眾寡，無小大，無敢慢，斯不亦泰而不驕乎？君子正其衣冠，尊其瞻視，儼然人望而畏之，斯不亦威而不猛乎？子張曰：何謂四惡？子曰：不教而殺，謂之虐。不戒視成，謂之暴。慢令致期，謂之賊。猶之與人也，出納之吝；謂之有司。
- 20.3不知命chưa giảng
子曰：不知命，無以為君子也。不知禮，無以立也。不知言，無以知人也。
Xếp theo thứ tự chương của trang này. Chương đã giảng có cách đọc của chúng tôi và trang gốc của các nhà chú giải. Chương ghi “chưa giảng” chỉ có nguyên văn và lời chú của các nhà.
